Pacjentka z mapą w rękach

Znajdź lekarza w okolicy

Pacjentka trzyma kartkę z kalendarza

Wybierz termin i godzinę

Pacjentka rezerwuje termin

Zarezerwuj wizytę

Pacjentka rezerwuje termin

Przyjdź na wizytę

Umów się do lekarza na NFZ lub prywatnie.

Znajdź wolny termin wizyty teraz!

Zakrztuszenie, zadławienie. to nie to samo! Poznaj różnice i zasady pierwszej pomocy

Artykuł sponsorowany

2020-09-09 10:02
zakrztuszenie

Zakrztuszenie a zadławienie. W którym przypadku niesienie pomocy ma na celu uratowanie ludzkiego życia? Sprawdź!

Zakrztuszenie u osoby dorosłej – przyczyny

  • łapczywe jedzenie i picie,
  • jednoczesne mówienie i jedzenie.

Każdemu z nas zdarzyło się porządnie zaspać i w popłochu przygotowywać śniadanie tylko po to, by zjeść je „w biegu”. Mając na uwadze spóźnienie się do pracy czy na ważne spotkanie, nie zważamy na to, co i w jaki sposób jemy – byle w brzuchu nie burczało przez najbliższe kilkadziesiąt minut.  W efekcie „na raz” połykamy kanapkę zrobioną na poczekaniu.

Podobnie zachowujemy się podczas przerwy na lunch, kiedy podczas posiłku, jednocześnie prowadzimy ożywioną dyskusję. Maksymalnie koncentrujemy się na rozmówcy, a przez to zapominamy o porcjowaniu posiłku czy dokładnym przeżuwaniu każdego kęsa.

Rezultat jest zawsze ten sam: żywność zamiast do przełyku trafia do tchawicy.

Zakrztuszenie u dziecka – przyczyny

  • połknięcie drobnego przedmiotu

Najbardziej prozaiczną przyczyną zakrztuszenia, a także zadławienia u małego dziecka jest połknięcie przypadkowo znalezionego, drobnego przedmiotu. Jeśli tylko malec natrafi np. na zgubiony guzik, koralik albo jest w stanie sięgnąć po monetę, to więcej niż pewne, że za chwilę wyląduje ona w buzi.

To naprawdę wystarczy! Tchawica rocznego dziecka ma zaledwie 7 milimetrów szerokości. Dla porównania 1 grosz - 15,50 milimetra.

Jak dochodzi do zakrztuszenia?

U dzieci i dorosłych układy pokarmowy i oddechowy w pierwszych odcinkach mają wspólną część: gardło. Stąd pożywienie może przedostać się w dwóch kierunkach. Pierwszy prowadzi przez przełyk do żołądka. Drugi – potencjalnie niebezpieczny - poprzez krtań do tchawicy.

Potencjalnie niebezpieczny, ponieważ zanim dojdzie do zadławienia i bezpośredniego zagrożenia życia, organizm podejmuje samodzielną próbę przywrócenia płynnego oddechu. Pozwala na to chrząstka krtani (inaczej nagłośnia), której zadaniem jest zamknięcie wejścia do układu oddechowego w momencie przełykania pokarmu. W ten sposób blokuje dostęp ciał obcych do jego wnętrza.

W sytuacji, kiedy do krtani trafia połknięty przez dziecko mały przedmiot lub niewystarczająco dobrze pogryziony przez dorosłego duży kęs jedzenia, nagłośnia nie domyka się. Pozostanie nieszczelna, a ciało obce przedostaje się do dróg oddechowych.

Tak samo dzieje się podczas jedzenia i rozmawiania. Drgania, które wprawiają w ruch struny głosowe, generują powietrze wydychane z płuc. Jego wydostanie się warunkuje z kolei otwarcie się nagłośni. Jeśli zostanie zablokowana przez ciało obce, dochodzi do zakrztuszenia.

Zakrztuszenie a zadławienie - różnica

Przy zakrztuszeniu dochodzi do częściowej niedrożności górnych dróg oddechowych (jamy ustnej gardła, krtani, tchawicy) przez ciało obce. W tym przypadku dziecko i dorosły jest w stanie samodzielnie, poprzez intensywne, udrożnić górne drogi oddechowe.

Powikłaniem po zakrztuszeniu jest zadławienie – całkowita niedrożność górnych dróg oddechowych wskutek obecności ciała obcego. To stan zagrożenia zdrowia i życia, w którego przypadku konieczna jest szybka interwencja w postaci pierwszej pomocy.

Pierwsza pomoc w przypadku zakrztuszenia

Zakrztuszenie, innymi słowy zadławienie lekkie (częściowe), objawia się ograniczonym przepływ powietrza przez górne drogi oddechowe. W praktyce oznacza to:

silny kaszel,

utrudniony oddech,

zaczerwienienie twarz.

Pierwsza pomoc przy zakrztuszeniu polega przede wszystkim na zachęcaniu osoby dławiącej się do intensywnego kaszlu. Nieważne czy chodzi o dziecko, czy dorosłego – jeśli intensywnie kaszle, to znaczy, że organizm reaguje prawidłowo. Próbuje samodzielnie usunąć ciało obce i udrożnić górne drogi oddechowe.

Pierwsza pomoc w przypadku zadławienia

Przy zadławieniu (ciężkim, całościowym) dochodzi do zupełnej niedrożności górnych dróg oddechowych. Dopływ powietrza do płuc i z powrotem nie jest możliwy, o czym świadczy:

  • zaczerwieniona skóra twarzy przybiera kolor siny,
  • odkrztuszanie ciała obcego nie przynosi żadnych rezultatów,
  • poszkodowany nie jest w stanie samodzielnie oddychać, artykułować dźwięków.

Jak krok po kroku pomóc w przypadku zadławienia?

1. Stań nieco z boku, za plecami dziecka/osoby dorosłej.

Pamiętaj, by nie ograniczać możliwości odkrztuszania. Zawsze uprzedź o podejmowanej pierwszej pomocy. W ten sposób zwiększysz poczucie bezpieczeństwa.

2. Jedną ręką podeprzyj klatkę piersiową i pochyl poszkodowanego do przodu. Schyl także jego głowę tak, by ujście dróg oddechowych znajdowało się poniżej wysokości krtani.

3. Drugą ręką mocno uderz 5 razy między łopatki.

Postaraj się wykonywać posuwisty ruch dłonią. W taki sposób jakbyś chciał wysunąć ciało obce z dróg oddechowych.

4. Wyprostuj poszkodowanego i oceń drożność dróg oddechowych – czy powróciła, choćby w częściowym zakresie?

Uderzenia między łopatki nie pomogły?

U dziecka powyżej 1 roku i osoby dorosłej zastosuj chwyt Heimlicha.

1. Stań nieco z boku, za plecami dziecka/osoby dorosłej.

Podeprzyj się jedną nogą tak, by w razie utraty przytomności poszkodowanego zamortyzować upadek poszkodowanego.

2. Obejmij poszkodowanego oburącz za wysokości przepony. W tym celu ułóż dłonie splecione w pięść w połowie dystansu pomiędzy pępkiem a zakończeniem mostka.

3. Pochyl poszkodowanego głęboko do przodu (głowa i ujście górnych dróg oddechowych powinny znaleźć się poniżej pępka).

4. Uciskaj nadbrzusze poszkodowanego 5 razy. Zdecydowanym, krótkim ruchem podciągnij ułożone na nadbrzuszu dłonie do siebie i do góry.

W ten sposób zwiększysz tłocznię brzuszną i ciśnienie w klatce piersiowej. Co w połączeniu z siłą kaszlu generowanego w górnych drogach oddechowych zwiększa szansę usunięcia ciała obcego i przywrócenia poszkodowanemu płynnego oddechu.

5. Uderzenia w okolicę międzyłopatkową wykonuj naprzemiennie z chwytem Heimlicha w sekwencji 5 x 5 (5 uderzeń między łopatki, następnie 5 uciśnięć nadbrzusza).

Pamiętaj: rękoczynu Heimlicha nie wolno wykonywać u kobiet w ciąży! W ich przypadku intensywne uciskanie brzucha grozi uszkodzeniem płodu. Zamiast tego obejmij ciężarną ramionami w okolicach klatki piersiowej. Ściśniętą w pięść dłoń ułóż w centralnej części klatki piersiowej – w miejscu, gdzie wykonuje się uciśnięcia reanimacyjne.

Uderzenia między łopatki połączone z rękoczynem Heimlicha nie pomogły?

Człowiek traci przytomność. Ty nadal postępujesz z zasadami Basic Life Support.

1. Delikatnie ułóż poszkodowanego na podłodze.

2. Skontroluj oddech.

Zdarza się, że przy zadławieniu całkowitym, po utracie przytomności oraz ułożeniu ciała poszkodowanego na płaskiej i równej powierzchni, górne drogi oddechowe samoczynnie udrażniają się. Jest to spowodowane brakiem mimowolnego skurczu krtani, występującego u osoby przytomnej.

3. W przypadku stwierdzenia braku oddechu natychmiast wezwij pogotowie (999). Następnie przejdź do wykonywania resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Uciskaj klatkę piersiową poszkodowanego w cyklu 30 uciśnięć w centralnej części klatki piersiowej, na głębokość ok. 4-5 cm na 2 wdechy ratownicze. To działanie często prowadzi do udrożnienia jednego z płuc, co z kolei umożliwia minimalną wymianę gazową – niezbędną do ratowania życia.

Resuscytację krążeniowo-oddechową wykonuj do momentu przywrócenia poszkodowanemu oddechu lub przyjazdu karetki pogotowia.

Co w sytuacji, kiedy protokół pierwszej pomocy (Basic Life Support) nie przynosi rezultatu?

Alternatywnym sposobem na usunięcie ciała obcego z górnych dróg oddechowych, który warto wykorzystać w przypadku zadławienia całkowitego, jest LifeVac.

  1. Przyłóż maskę do twarzy, obejmując nią usta i nos poszkodowanego.
  2. Przyciśnij rączkę urządzenia, kierując ją w stronę twarzy poszkodowanego.
  3. Pociągnij za rączkę – do siebie.

LifeVac działa bezinwazyjnie, poprzez wytworzenie siły ssącej w celu wyeliminowania niedrożności dróg oddechowych. Opatentowany zawór zapobiega wprowadzeniu przeszkód w dół dróg oddechowych, co skutkuje jednokierunkowym zasysaniem ciał obcych.

Urządzenie generuje niemal 6-krotkie większe ciśnienie niż podczas uciskania klatki piersiowej i ponad 10-krotnie większe ciśnienie niż manewr Heimlicha.

  • łatwa (samo)obsługa,
  • natychmiastowe działanie,
  • skuteczność potwierdzona testami,
  • pełne bezpieczeństwo dla organizmu,
  • zastosowanie zarówno u dorosłych, jak i dzieci.

LifeVac ratuje życie w przypadku zadławienia i jest w pełni bezpieczne dla m.in.:

  • osób otyłych,
  • kobiet w ciąży,
  • osób starszych,
  • osób z chorobami przewlekłymi i z dysfunkcją narządu ruchu,
  • osób leżących, standardowa pierwsza pomoc w zadławieniach może być niemożliwa.

Pozbawiony jest elementów, które musisz wprowadzić do jamy ustnej i dróg oddechowych. Nie powoduje uszkodzeń dziąseł, zębów, języka czy podniebienia. Jego użycie nie grozi ponadto złamaniem żeber lub innych uszkodzeń ciała.

LifeVac został sklasyfikowany jako Medical Deviced Class I, od 2016 r. posiada certyfikat zgodności CE zgodnie z dyrektywą EC 93/42/EWG Unii Europejskiej po zarejestrowaniu w 2015 r. Urządzenie ratuje życie w Stanach Zjednoczonych, Anglii, Hiszpanii, Portugalii, Grecji, Francji, a od niedawna także w Polsce.

9 sierpnia 2019 roku w Domu Pomocy Społecznej w Krakowie (ul. Krakowskiej 55) wykonano pierwszą w kraju skuteczną akcję ratunkową osoby zadławionej z wykorzystaniem LifeVac - urządzenia ssącego, opracowanego w celu udrażniania dróg oddechowych u osób zadławionych. 

81-letnia podopieczna DPS Kraków zadławiła się. Będący na miejscu opiekun, po zastosowaniu standardowych procedur reanimacyjnych zgodnych z wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji, zdecydował o użyciu urządzenia LifeVac, będącego na wyposażeniu DPS.

Dzięki zastosowaniu urządzenia ssącego udało się udrożnić drogi oddechowe poszkodowanej oraz przywrócić prawidłowy oddech. Stan poszkodowanej jest dobry, nie została hospitalizowana.

Widząc osobę krztuszącą się, nie panikuj, ale reaguj - stosownie do okoliczności! Wbrew pozorom istnieje różnica pomiędzy zakrztuszeniem a zadławieniem, i to całkiem spora. Znając ją, jesteś w stanie prawidłowo udzielić pierwszej pomocy osobie potrzebującej. Niezależnie czy jest nią dziecko, czy dorosły.

                                                                                           


Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Więcej artykułów