Pacjentka z mapą w rękach

Znajdź lekarza w okolicy

Pacjentka trzyma kartkę z kalendarza

Wybierz termin i godzinę

Pacjentka rezerwuje termin

Zarezerwuj wizytę

Pacjentka rezerwuje termin

Przyjdź na wizytę

Umów się do lekarza na NFZ lub prywatnie.

Znajdź wolny termin wizyty teraz!

Pleśniawki – 5 sprawdzonych sposobów

Materiał informacyjny

2022-08-24 13:40
Kobieta jest badana przez lekarkę, która sprawdza stan jamy ustnej i gardła.

Zaobserwowałeś biały nalot na błonie śluzowej jamy ustnej? To mogą być pleśniawki, do których wystąpienia przyczyniły się grzyby z rodziny Candida. Bolesne wykwity mogą pojawić się tak naprawdę w dowolnym miejscu w obrębie jamy ustnej – na języku, podniebieniu, po wewnętrznej stronie policzków, a nawet na dziąsłach. Pleśniawki występują zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, nawet u noworodków i niemowląt. Jak leczyć pleśniawki? Poznaj 5 sprawdzonych sposobów!

Czym są pleśniawki?

Pleśniawki to rodzaj zmiany zapalnej, która jest wynikiem zakażenia i nadmiernego rozwoju drożdżaków Candida albicans. Przybierają postać drobnych białych plamek, przez co pleśniawki u dzieci czasami bywają mylone z resztkami mleka. Zmiany w jamie ustnej zwykle występują pojedynczo, choć można spotkać także pleśniawki, które grupują się i zajmują całą powierzchnię jamy ustnej1.

Pleśniawki jamy ustnej robią się najczęściej na języku, podniebieniu, po wewnętrznej stronie policzków i na dziąsłach. Niekiedy rozprzestrzeniają się i zajmują dodatkowo poszczególne odcinki przewodu pokarmowego, np. gardło, krtań czy przełyk. Powodują ból i dyskomfort, a przez to mogą utrudniać jedzenie i picie. Jeśli dojdzie do uszkodzenia zmian, może dodatkowo pojawić się krwawienie2.

Przyczyny pleśniawek u dzieci i osób dorosłych

Przyczyną wystąpienia pleśniawek w jamie ustnej jest zakażenie grzybicze najczęściej spowodowane drożdżakiem Candida albicans. Grzyby z grupy Candida powodujące pleśniawki mogą być obecne w organizmie człowieka i nie wywoływać zapalenia jamy ustnej. Jednak niektóre czynniki mogą doprowadzić do zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej, która ogranicza namnażanie tego gatunku3.

Do czynników sprzyjających zakażeniom grzybiczym zalicza się m.in.4:

  • przewlekła antybiotykoterapia (antybiotyki niszczą dobre bakterie, niezbędne do zachowania fizjologicznej flory bakteryjnej),
  • przyjmowanie glikokortykosteroidów lub leków immunosupresyjnych,
  • osłabiona odporność,
  • choroby ogólnoustrojowe (np. nieswoiste zapalenie jelit),
  • choroby przebiegające z zaburzeniami układu odpornościowego (np. cukrzyca),
  • zakażenie wirusem HIV,
  • AIDS.

Warto pamiętać, że pleśniawki są zaraźliwe tak jak każda inna infekcja grzybicza.

Leczenie pleśniawek – domowe sposoby

Sprawdzone sposoby na pleśniawki w jamie ustnej to4,5:

  1. Stosowanie miejscowo leków przeciwgrzybiczych (np. nystatyna lub flukonazol). Kremy i żele przyspieszają gojenie ran i wspomagają regenerację błony śluzowej.
  2. Płukanie jamy ustnej specjalnymi płynami o właściwościach antyseptycznych, np. naparem szałwii lub rumianku.
  3. Pędzlowanie wnętrza jamy ustnej lekami przeciwgrzybiczymi w postaci zawiesin i płynów.
  4. Przestrzeganie zasad higieny jamy ustnej.
  5. Unikanie spożywania posiłków o twardej konsystencji, zbyt gorących, kwaśnych, słonych i ostrych, aby ograniczyć ryzyko podrażnień.

Niekiedy pleśniawki wymagają diagnostyki. Do lekarza należy udać się przede wszystkim wtedy, gdy zmiany są oporne na leczenie.

Jak zapobiegać nawrotom pleśniawek?

Pleśniawki wykazują tendencję do nawrotów, dlatego po wyleczeniu zmian warto postawić duży nacisk na odpowiednią profilaktykę, która zmniejszy ryzyko wystąpienia ich ponownie w przyszłości. W zapobieganiu nawrotom pleśniawek u niemowląt, starszych dzieci i dorosłych kluczową rolę odgrywa prawidłowa higiena jamy ustnej. W przypadku małych dzieci należy pamiętać o czyszczeniu jamy ustnej po każdym karmieniu, ponieważ zalegające resztki pokarmów mogą sprzyjać namnażaniu drożdżaków. Ważne jest także, aby smoczek wkładany do jamy ustnej dziecka był zawsze czysty, ponieważ mogą przenosić się na nim zarazki. U dorosłych i starszych dzieci prawidłowa higiena obejmuje regularne szczotkowanie i nitkowanie zębów oraz stosowanie płynów do płukania ust.

Bibliografia:

  1. Takakura N, Sato Y, Ishibashi H, et al. A novel murine model of oral candidiasis with local symptoms characteristic of oral thrush. Microbiol Immunol. 2003;47(5):321-326.
  2. Kociszewska-Najman B. i inni, Pleśniawki i afty jamy ustnej niemowląt – rozpoznanie i leczenie, Postępy Neonatologii, 2018.
  3. Baumgardner DJ. Oral Fungal Microbiota: To Thrush and Beyond. J Patient Cent Res Rev. 2019;6(4):252-261
  4. Petkowicz B., Skiba-Tatarska M., Wysokińska-Miszczuk J.: Kandydoza jamy ustnej. Gerontologia Polska 2006; 14(4): 160–164.
  5. Staniszewska M, Bondaryk M, Kowalska M, et al. Patogeneza i leczenie zakażeń Candida spp. Postępy Mikrobiologii. 2014;53(3):229–240.

Przed użyciem zapoznaj sie z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża twojemu życiu lub zdrowiu.

Chlorchinaldin VP, 2 mg, tabletki do ssania. Chlorchinaldin o smaku czarnej porzeczki, 2 mg, tabletki do ssania. Skład: 1 tabletka do ssania zawiera 2 mg chlorochinaldolu (Chlorquinaldolum). Substancja pomocnicza o znanym działaniu: każda tabletka zawiera 364 mg sacharozy. Wskazania: do stosowania miejscowego w zakażeniach bakteryjnych jamy ustnej i dziąseł, w pleśniawkach, w zakażeniach grzybiczych jamy ustnej i gardła po leczeniu antybiotykami. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Podmiot odpowiedzialny: Bausch Health Ireland Limited, 3013 Lake Drive, Citywest Business Campus, Dublin 24, D24PPT3, Irlandia

 


Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Więcej artykułów