Dlaczego włosy wypadają nadmiernie - co mówi nauka?

Włos rośnie w cyklu składającym się z trzech faz:

1. anagenu (wzrost),
2. katagenu (faza przejściowa)
3. telogenu (spoczynek i wypadanie).

Nadmierne wypadanie włosów następuje wówczas, gdy cykl ten zostaje zaburzony, faza wzrostu skraca się, a więcej mieszków włosowych jednocześnie wchodzi w fazę spoczynku i wypadania. Może to być wywołane czynnikami hormonalnymi, metabolicznymi, niedoborami składników odżywczych lub przewlekłym stresem.

DHT i hormony androgenowe - najczęstsze przyczyny łysienia

Dihydrotestosteron (DHT) to aktywna forma testosteronu. Jest głównym czynnikiem odpowiedzialnym za łysienie androgenowe – najczęstszą formę utraty włosów zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet.

DHT wiąże się z receptorami androgenowymi w mieszkach włosowych na szczycie głowy i skroniach, powodując ich stopniową miniaturyzację – włosy stają się coraz cieńsze, krótsze i słabsze, aż w końcu zanikają.

U osób z predyspozycją genetyczną mieszki są nadwrażliwe na działanie DHT, nawet przy jego prawidłowym poziomie we krwi. U kobiet łysienie androgenowe nasila się zwłaszcza w czasie menopauzy, gdy spada poziom estrogenów chroniących mieszki włosowe przed działaniem androgenów.

Objawy zbyt wysokiego poziomu DHT mogą obejmować:

• cofająca się linia włosów, szczególnie na skroniach i czubku głowy,
• nadmierne przetłuszczanie skóry,
• u kobiet - hirsutyzm (owłosienie typu męskiego),

Oznaczenie DHT w Synevo może być jednym z kroków podejmowanych w diagnostyce przyczyn wypadania włosów jako rozszerzenie diagnostyki hormonalnej.

Choroby tarczycy a wypadanie włosów

Tarczyca wpływa na każdy etap cyklu wzrostu włosa, dlatego zarówno jej niedoczynność, jak i nadczynność mogą prowadzić do nadmiernego wypadania włosów.

Przy niedoczynności tarczycy włosy stają się matowe, suche, kruche i wypadają rozlanie – cały cykl wzrostu ulega spowolnieniu. Jest to szczególnie nasilone w przebiegu choroby Hashimoto – autoimmunologicznego zapalenia tarczycy.

Przy nadczynności (obniżone TSH) włosy z kolei stają się nadmiernie cienkie i jedwabiste, a ich wypadanie ma charakter rozlany w czasie.

Niedobory witamin i minerałów

Kondycja włosów zależy nie tylko od pielęgnacji, ale i od tego, co dzieje się wewnątrz organizmu. Niedobory konkretnych składników odżywczych mogą zakłócać cykl wzrostu włosa i przyspieszać jego wypadanie. Warto sprawdzić:

• żelazo i ferrytynę,
• cynk,
• witaminę D,
• witaminę B12 i kwas foliowy.

To doskonały przykład tego jak to, co wewnątrz organizmu, manifestuje się na zewnątrz. Niedobory szybko widać – ich wizytówką często są włosy, skóra i paznokcie.

Stres, dieta i styl życia jako przyczyny wypadania włosów

Przewlekły stres jest jednym z głównych „winowajców" nadmiernego wypadania włosów. Kortyzol zaburza cykl wzrostu włosów i przyspiesza przejście mieszków włosów w fazę telogenową. Dobra wiadomość jest taka, że utrata włosów w rezultacie stresu ma charakter odwracalny, jeśli stresor zostanie usunięty.

Zbyt restrykcyjne diety eliminacyjne, głodówki i szybka utrata masy ciała to kolejna częsta przyczyna – organizm w warunkach niedoboru energii ogranicza wzrost włosów. Szczególnie narażone są osoby stosujące diety wegańskie bez odpowiedniej suplementacji B12 i żelaza, a także kobiety z obfitymi miesiączkami.

Oprócz tego negatywnie na kondycję włosów mogą wpływać:

• dieta ubogobiałkowa – keratyna to białko, a jej produkcja wymaga odpowiedniej podaży aminokwasów,
• używki – palenie tytoniu pogarsza mikrokrążenie w skórze głowy,
• brak snu – zakłóca regenerację,
• ciąża i połóg – gwałtowne zmiany hormonalne często wywołują przejściowe wypadanie włosów po porodzie.

Jakie badania wykonać przy nadmiernym wypadaniu włosów?

Diagnostyka nadmiernego wypadania włosów powinna być kompleksowa i obejmować zarówno badania podstawowe, jak i hormonalne. Warto zacząć od prostego zestawu badań: morfologia, ferrytyna, TSH, witamina D, cynk dostarczą wielu cennych informacji, które można będzie wykorzystać np. na wizycie u trychologa. Każde z nich można wykonać w laboratoriach medycznych Synevo.

Należy jednak pamiętać, że diagnostyka zależy od rodzaju łysienia i objawów. Podejmowane kroki warto skonsultować z lekarzem.

Bibliografia

1. Rushton D.H. Nutritional factors and hair loss. Clinical and Experimental Dermatology, 2002; 27(5): 396–404. Dostępne na: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12190640/
2. Trüeb R.M. Molecular mechanisms of androgenetic alopecia. Experimental Gerontology, 2002; 37(8–9): 981–990. Dostępne na: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12213546/
3. Goldberg L.J., Lenzy Y. Nutrition and hair. Clinics in Dermatology, 2010; 28(4): 412–419. Dostępne na: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20620757/
4. Synevo.pl. Dihydrotestosteron (DHT) – badanie. Dostępne na: https://www.synevo.pl/badanie/dihydrotestosteron-dht/
5. mp.pl. Wypadanie włosów – przyczyny i diagnostyka. Dostępne na: https://www.mp.pl