Co to jest łysienie telogenowe?

Łysienie telogenowe to najczęstsza przyczyna nadmiernego wypadania włosów. Na naszych głowach około 15% włosów znajduje się w fazie telogenu, czyli spoczynku, a około 85% w fazie anagenu, czyli w fazie aktywnego wzrostu. Podczas nadmiernego stresu czy choroby, większa liczba włosów może przedwcześnie przejść do fazy telogenu i zacząć wypadać. Taką sytuację nazywamy łysieniem telogenowym. Łysienie telogenowe pojawia się przeważnie po jakimś czasie od zadziałania czynnika sprawczego np. jakiś czas po ciąży, a nie od razu po porodzie.

Jakie są przyczyny łysienia telogenowego?

Przedwczesne wejście włosa w fazę telogenu może być wywołane wieloma czynnikami, takimi jak:

• długotrwały stres, stres emocjonalny;
• poważna operacja/uraz;
• infekcje przebiegające z gorączką (np. COVID-19, gruźlica, malaria);
• niedoczynność i nadczynność tarczycy; 
• restrykcyjna, niskokaloryczna dieta;
• odstawienie leków zawierających estrogen;
• menopauza,
• niedobór żelaza, niskie stężenie ferrytyny.

Łysienie telogenowe może występować również fizjologicznie, np. po ciąży czy jako fizjologiczne łysienie telogenowe u noworodków. Łysienie telogenowe po ciąży jest związane z gwałtownymi zmianami hormonalnymi, w szczególności spadkiem poziomu estrogenu. Natomiast jeśli do nadmiernego wypadania włosów dochodzi podczas ciąży, skontaktuj się ze swoim ginekologiem, który poprowadzi diagnostykę, co może je powodować. 

Jakie leki mogą powodować łysienie telogenowe?

Stosowanie niektórych leków również może powodować łysienie. Przyczyną łysienia telogenowego mogą być takie leki jak:

• beta-blokery;
• retinoidy, w tym nadmiar witaminy A;
• leki przeciwzakrzepowe;
• leki przeciwtarczycowe, np. propylotiouracyl;
• leki przeciwpadaczkowe, np. karbamazepina.

Jakie objawy charakteryzują łysienie telogenowe?

Głównym objawem łysienia telogenowego jest zwiększone wypadanie włosów podczas czesania lub mycia. Możesz również zauważyć więcej swoich włosów na podłodze, na poduszce po spaniu lub po zmianie wyglądu fryzury, którą robisz na co dzień. Utrata włosów obejmuje owłosioną skórę głowy. Włosy mogą znacząco zmniejszyć swoją gęstość (nawet do 50%), ale nie obserwuję się całkowitego wyłysienia.

Warto również wiedzieć, że występuje podział łysienia telogenowe, ze względu na czas trwania:

• ostre łysienie telogenowe — czas trwania choroby to mniej niż sześć miesięcy, zazwyczaj trwa 3-6 miesięcy i kończy się pełnym odrostem włosów;
• przewlekłe łysienie telogenowe — w tym rodzaju utrata włosów utrzymuje się powyżej sześciu miesięcy i ma typowy wieloletni przebieg. 

Jak rozpoznać łysienie telogenowe?

Diagnostyka łysienia telogenowego może wymagać współpracy kilku lekarzy, w zależności co jest czynnikiem wywołującym np. internistą lub dermatologiem. W pierwszej kolejności lekarz przeprowadzi z Tobą wywiad medyczny i wykona dokładne badanie fizykalne. Dlatego pamiętaj, aby na wizycie powiedzieć o możliwości narażenia w ostatnim czasie na wszelkie możliwe czynniki sprawcze, takie jak przebyte choroby (w szczególności infekcyjne, z wysoką gorączką), stresujących sytuacjach w życiu oraz przyjmowanych lekach (te najlepiej sobie spisać, aby żadnego nie pominąć). Zebrane informacje umożliwiają lekarzowi jak najszybsze rozpoznanie problemu. Może zostać Ci również wykonane badanie takie jak trichogram, które pozwoli ocenić jaki odsetek włosów jest w fazie telogenu. 

W celu odróżnienia łysienia telogenowego od łysienia androgenowego lekarz zleci Ci wykonanie trichoskopii. Badanie to pozwala ocenić skórę głowy i włosy w dużym powiększeniu. W przypadku łysienia telogenowego widoczne jest równomierne przerzedzenie włosów bez miniaturyzacji mieszków włosowych. 

Jeśli lekarz będzie podejrzewał zaburzenia hormonalne, skieruje Cię do endokrynologa, który zleci Ci wykonanie badań hormonalnych oraz morfologii krwi. 

Wizytę u wybranego specjalisty umówisz z łatwością za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Jak leczy się łysienie telogenowe?

Leczenie łysienia telogenowego polega głównie na eliminacji czynnika, który je wywołuje. W przypadku problemów z niedoborem np. żelaza, warto skontaktować się z dietetykiem klinicznym, który pomoże wyrównać poziom żelaza w organizmie. 

Jeśli łysienie spowodowane jest zaburzeniami hormonalnymi, endokrynolog zaleci Ci odpowiednie leczenie hormonalne.

Jeżeli wypadanie włosów jest spowodowane przyjmowaniem jakiegoś leku, wzrost włosów wróci po jego odstawieniu lub modyfikacji dawki. Jednak pamiętaj, aby nigdy nie odstawiać leku na własną rękę. Taka decyzja może zagrać twojemu życiu lub zdrowiu! 

W niektórych przypadkach dermatolog może zalecić Ci miejscowe stosowanie minoksydylu, który może wspierać odrastanie włosów. Jednakże skuteczność szamponów i wcierek, które stosuje się na łysienie telogenowe, jest ograniczona. Preparaty te, owszem, mogą poprawiać kondycję skóry głowy i włosów, ale nie zahamują wypadania. Na koniec warto dodać, że najnowsze badania wykazały, że mezoterapia może skutecznie łagodzić objawy łysienia telogenowego.

Czy łysienie telogenowe jest odwracalne?

Zastanawiasz się pewnie czy łysienie telogenowe jest odwracalne. Dobra informacja jest taka, że jest ono odwracalne, ale potrzeba czasu, by włosy odrosły. Po usunięciu czynnika sprawczego, które powoduje łysienie telogenowe odrastanie włosów rozpoczyna się po kilku miesiącach. Jednakże całkowita odbudowa gęstości włosów może trwać od 6 miesięcy do nawet roku.

Bibliografia 

1. Hughes, E. C., Syed, H. A.,  Saleh, D. (2024). Telogen Effluvium. In StatPearls. StatPearls Publishing.
2. Kang, D. H., Kwon, S. H., Sim, W. Y., Lew, B. L. (2024). Telogen Effluvium Associated With Weight Loss: A Single Center Retrospective Study. Annals of dermatology, 36(6), 384–388. DOI:10.5021/ad.24.043
3. Popescu, M. N., Berteanu, M., Beiu, C., Popa, L. G., Mihai, M. M., Iliescu, M. G., Stănescu, A. M. A., Ionescu, A. M. (2022). Complementary Strategies to Promote Hair Regrowth in Post-COVID-19 Telogen Effluvium. Clinical, cosmetic and investigational dermatology, 15, 735–743. DOI: 10.2147/CCID.S359052

Autor