Z tego artykułu dowiesz się:

• Co to jest cewnik Foleya?
• Kiedy się stosuje cewnik Foleya?
• Jak wygląda zakładanie i wyjmowanie cewnika?
• Jak często cewnik powinien być wymieniany?

Co to jest cewnik Foleya?

Cewnik Foleya to sterylny dren, który, dzięki specjalnemu balonikowi umieszczonemu przy końcówce, stabilnie pozostaje w pęcherzu lub kanale szyjki macicy. Może być utrzymywany przez określony czas, zależnie od wskazań medycznych. Cewnik Foleya może być wykonany z lateksu, silikonu lub bakteriostatycznego srebra.

Kiedy stosuje się cewnik Foleya?

Cewnik Foleya jest stosowany jako narzędzie ułatwiające odpowiednie oddawanie moczu. Cewnik zakłada się przede wszystkim w celu: 

• opróżniania pęcherza podczas i po zabiegach operacyjnych;
• odprowadzania moczu przy zatrzymaniu jego wydalania;
• monitorowania ilości wydalanego moczu;
• leczenia niektórych zaburzeń neurologicznych pęcherza; 
• opieki nad pacjentem przewlekle unieruchomionym. 

Cewnik ten stosuje się również w położnictwie do indukcji porodu. Cewnik umieszczony w szyjce macicy i wypełniony płynem uciska na nią od wewnątrz, doprowadzając do jej rozwarcia. W takim przypadku do porodu dochodzi zazwyczaj od 6 do 24 godzin od założenia cewnika. Jeśli cewnik nie pomoże, lekarz może zlecić inne metody indukcji porodu.

Jak się zakłada i wyciąga cewnik Foleya?

Założenie cewnika powinno odbywać się w warunkach sterylnych przez lekarza, pielęgniarkę lub położną posiadającą odpowiednie kwalifikacje. 

Samo zakładanie cewnika Foleya polega na:

• dezynfekcji ujścia cewki moczowej;
• zastosowania żelu znieczulającego;
• delikatne wprowadzenie cewnika do pęcherza;
• potwierdzenie odpływu moczu;
• napełnienie balonu jałową wodą.

Podczas zakładania możliwe jest uczucie dyskomfortu, pieczenia lub parcia. U większości pacjentów dolegliwości są krótkotrwałe. Jednak gdyby dyskomfort lub ból utrzymywał się dłużej — zgłoś się do lekarza. 

Podczas wyciągania, cewnik opróżnia się i delikatnie wysuwa. Pamiętaj, aby nigdy nie ciągnąć za cewnik samodzielnie, ponieważ możesz doprowadzić do uszkodzenia cewki moczowej.

Jak często wymienia się cewnik Foleya?

Częstotliwość wymiany cewnika Foleya w dużym stopniu zależy od jego rodzaju — materiału, z którego jest wykonany. Cewniki wykonane z silikonu mogą być wymieniane co maksymalnie 30 dni, niektórzy producenci podają informację o 60 dniach. Jednak aby jak najbardziej zminimalizować ryzyko wystąpienia zakażeń, najlepiej wymieniać do 30 dni. Cewniki silikonowe mogą być pokryte powłoką z jonami srebra, aby spowolnić rozwój bakterii, odkładanie się śluzu i komórek nabłonka na cewniku. 

Cewniki lateksowe natomiast należy wymieniać nie rzadziej niż co 14 dni. 

Możesz również spotkać się z określeniem „cewnik na stałe" — odnosi się ono do przewlekłego cewnikowania. Wymaga to systematycznej kontroli i regularnych zmianach cewnika, o czym będzie decydował lekarz.

Zdarza się również, że cewnik należy wymienić przed końcem daty ważności ze względu np. na brak jego drożności. O częstości wymiany cewnika indywidualnie będzie decydował lekarz, np. urolog czy chirurg.

Wizytę u wybranego specjalisty umówisz z łatwością za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Jak funkcjonować z cewnikiem Foleya?

Często przy założonym cewniku pojawia się wiele pytań, np. czy mogę z cewnikiem chodzić, co z sikaniem? W większości przypadków z cewnikiem można chodzić i wykonywać podstawowe czynności. Musisz jednak pamiętać, aby się nie nadwyrężać, a cewnik nie powinien być naprężony. Mimo że mocz będzie się zbierał w specjalnym, sterylnym worku, który jest podłączony do zewnętrznego końca cewnika, nadal możesz odczuwać parcie na mocz lub oddawać niewielkie ilości moczu naturalnie.

Bibliografia

1. Karmarkar, R., Bodapati, S., Yao, L., Aroori, S. (2024). A Foley catheter 'the jack of all trades': a literature review of its common and novel uses. Annals of the Royal College of Surgeons of England, 106(6), s. 485–491. DOI: 10.1308/rcsann.2023.0003.
2. Sangram Singh, B., Joshi, K., Pajai, S. (2023). Intra-cervical Foley Balloon Catheter Versus Prostaglandins for the Induction of Labour: A Literature Review. Cureus, 15(1), 33855. DOI: 10.7759/cureus.33855.
3. Kim, K. H., Chung, K. J. (2023). Improving Foley Catheter Insertion Procedure by Developing Foley Introducer: A 100-Year Overdue Innovation. International neurourology journal, 27(Suppl 1), s. 34–39. DOI: 10.5213/inj.2346098.049.

Autor