Rak pęcherza moczowego objawy

Nowotwór pęcherza moczowego początkowo może rozwijać się bezobjawowo. Stopniowo jednak organizm może wskazywać, że dzieje się coś niepokojącego. Najczęstsze objawy raka pęcherza to:

• występowanie krwiomoczu – najczęstszy i najbardziej charakterystyczny objaw. Może być widoczny gołym okiem lub wykryty w badaniu ogólnym moczu;
• problemy przy oddawaniu moczu – częstomocz, ból i pieczenie przy oddawaniu moczu, przypominające infekcję dróg moczowych;
• trudności z oddawaniem moczu, ból podbrzusza;
• w zaawansowanej chorobie – utrata masy ciała, osłabienie.

Rak pęcherza zwykle nie daje objawów skórnych. Pojawiają się one najczęściej w przypadku przerzutów skórnych. Są to rzadkie przypadki, ale mogą mieć charakter twardych, niebolesnych guzków w okolicy brzucha czy klatki piersiowej. Świąd skóry i przebarwienia mogą towarzyszyć chorobie nowotworowej, nie jest to wywołane konkretnie przez ten rodzaj nowotworu.

Sprawdź dostępne terminy telewizyt u lekarza medycyny ogólnej

Charakterystyka guza pęcherza moczowego

Guz w pęcherzu może mieć charakter łagodny, jak i złośliwy. Nieinwazyjny rak brodawkowaty pęcherza moczowego należy do łagodnego typu guza. Nie należy go jednak ignorować, ponieważ może przekształcić się w bardziej złośliwą zmianę. W przypadku nowotworu złośliwego wyróżnia się różne typy morfologiczne i są to:

• rak z nabłonka przejściowego – najczęściej występujący, nazywany również rakiem urotelialnym pęcherza moczowego. Rozwija się z komórek, które wyścielają wnętrze pęcherza. Rak urotelialny o wysokim stopniu złośliwości charakteryzuje się szybkim wzrostem, większym ryzykiem przerzutów i nawrotów. Ryzyko występowania wzrasta u osób palących tytoń, którego dym uszkadza komórki nabłonkowe. Zwiększone ryzyko wystąpienia tego nowotworu jest również u osób pracujących w przemyśle skórzanym i tekstylnym – wpływ na to mają barwniki i niektóre substancje chemiczne. Ryzyko zachorowania wzrasta również u osób, u których występują przewlekłe infekcje układu moczowego, które mogą przyczynić się do uszkodzenia nabłonka;
• rak gruczołowy (gruczolakorak pęcherza moczowego, często mylony z gruczolakiem) – jest to rzadki nowotwór, który zbudowany jest z komórek o cechach komórek gruczołowych. Długotrwałe stany zapalne zwiększają ryzyko wystąpienia gruczolaka. Różnego rodzaju infekcje pasożytnicze, endometrioza czy cystocele również wpływają na zwiększenie ryzyka występowania tego nowotworu;
• rak płaskonabłonkowy – jest to rzadki, lecz agresywny typ nowotworu. Rozwija się z komórek, które zwykle nie występują w pęcherzu – komórek płaskonabłonkowych. Ryzyko wystąpienia zwiększa się u osób, u których występują przewlekłe infekcje układu moczowego, długotrwałe stosowanie cewników, występowanie kamieni nerkowych. 

Rak pęcherza moczowego — diagnostyka

Podstawowym badaniem, które często jako pierwsze może zobrazować zmiany w przypadku raka pęcherza moczowego, jest USG jamy brzusznej. Badanie ultrasonograficzne pozwala ocenić wielkość guza, lokalizacje oraz ewentualne cechy naciekania. Do pełnej diagnostyki należy wykonać badanie histopatologiczne.

Jak wygląda rak pęcherza moczowego?

Podczas badania USG może przyjmować różne formy. Oto najczęstsze z nich:

• zmiany brodawkowate – przypominają kalafiorowate twory wrastające do światła pęcherza – charakterystyczne dla nieinwazyjnych raków brodawkowatych;
• zmiany płaskie – naciekające ścianę pęcherza;
• guzy naciekające – masywne, o nieregularnej powierzchni.

Jak szybko rośnie guz pęcherza moczowego?

Guz łagodny, jak np. nieinwazyjny rak brodawkowaty pęcherza moczowego, rośnie stosunkowo wolno i ogranicza się do błony śluzowej. Mimo wszystko, ma tendencje do nawrotów, dlatego ważne jest, aby pacjent był pod stałą kontrolą lekarza urologa.

Jak długo rozwija się rak pęcherza moczowego o złośliwym charakterze?

Rak o złośliwym charakterze może rozwijać się szybko – progresja choroby następuje nawet w ciągu kilku miesięcy. U niektórych osób natomiast choroba rozwija się latami, często bezobjawowo. Dokładny czas rozwoju to cecha indywidualna i zależy od agresywności nowotworu i obecności czynników ryzyka. 

Gdzie daje przerzuty rak pęcherza moczowego?

Wczesne stadia raka pęcherza rzadko dają przerzuty odległe, ale częste są nawroty miejscowe. Guzy, które naciekają na mięśniówkę, mają większe predyspozycje do przerzutów – najczęstszymi miejscami są węzły chłonne miednicy, wątroba, płuca oraz kości.

Czy rak pęcherza moczowego jest wyleczalny?

Tak, ale wszystko zależy od stopnia zaawansowania, złośliwości guza, a także kiedy został rozpoznany. W przypadku nieinwazyjnego raka brodawkowatego możliwe jest całkowite wyleczenie. Rak, który nacieka na mięśniówkę, wymaga radykalnego leczenia – usunięcie pęcherza, które może być połączone z chemioterapią i/lub radioterapią. W przypadku raka z przerzutami wyleczenie jest mało prawdopodobne, ale terapie potrafią wydłużyć i poprawić jakość życia. 

Operacja guza pęcherza moczowego

Podstawową metodą leczenia wczesnych stadiów raka pęcherza moczowego jest przezcewkowa resekcja guza. Polega ona na wprowadzeniu przez cewkę moczową resektoskopu i usunięciu zmiany. 

Ból po usunięciu guza z pęcherza moczowego to dość częste zjawisko w okresie pooperacyjnym. Najczęściej dolegliwości bólowe mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują w ciągu kilku dni. 

Czego nie lubi rak pęcherza moczowego?

Aby uniemożliwić rozwój nowotworu, należy zadbać o swoje zdrowie, pilnując kilku aspektów. Przede wszystkim:

• rezygnacja z używek (m.in. palenia papierosów);
• zadbanie o zdrowie psychiczne — unikanie sytuacji stresowych, regularny odpoczynek;
• prawidłowa dieta — warto spożywać warzywa i owoce bogate w antyoksydanty (brokuł, kapusta, owoce jagodowe), produkty pełnoziarniste i bogate w błonnik (pełnoziarniste pieczywo, kasza, płatki owsiane). Warto również wprowadzić do diety ryby i zdrowe tłuszcze, a także chude mięso.

Rak pęcherza moczowego pozostaje poważnym wyzwaniem współczesnej onkologii ze względu na swoją wysoką częstość nawrotów. Wczesne rozpoznanie, szybkie wdrożenie leczenia oraz regularne kontrole pozwalają znacząco poprawić rokowanie pacjentów. Należy pamiętać, że nowotwór dróg moczowych, do których należy rak pęcherza, wymaga kompleksowego podejścia diagnostyczno-terapeutycznego. Jeżeli występują u Ciebie  niepokojące objawy — zgłoś się do urologa.

Bibliografia

1. Mueller, T. J., Wu, H., Greenberg, R. E., Hudes, G., Topham, N., Lessin, S. R., Uzzo, R. G. (2004). Cutaneous metastases from genitourinary malignancies. Urology, 63(6), s. 1021-1026.
2. Izdebska, M., Grzanka, A., Ostrowski, M. (2005). Rak pęcherza moczowego-molekularne podłoże genezy i leczenia. Kosmos, 54(2-3), s. 213-220.
3. Kaufman, D. S., Shipley, W. U., Feldman, A. S. (2009). Bladder cancer. The Lancet, 374(9685), s. 239-249.
4. Długosz, A., Gąsior, J., Guzik, A. (2015). Wpływ czynników środowiskowych na rozwój raka pęcherza moczowego. Nowotwory J Oncol, 65, s. 35-41.

Autor