Co to jest hormonoterapia?

Hormonoterapia to jedna z metod leczenia m.in. nowotworów hormonozależnych. Metoda leczenia jest zawsze dobierana indywidualnie przez onkologa i jej skuteczność zależy od mechanizmu działania stosowanych leków. Wyróżnia się dwa główne mechanizmy działania leków: 

• ablacja — eliminacja lub ograniczenie działania danego hormonu. Stosowane są analogi gonadoliberyny, inhibitory aromatazy, antyestrogenów, antyandrogenów;
• addycja — podawanie hormonu, który hamuje rozwój komórek nowotworowych. Stosuje się glikokortykosteroidy, progestageny.

Hormonoterapia a nowotwory — kiedy się ją stosuje?

Hormonoterapię stosuje się w przypadku nowotworów, których wzrost zależy od działania hormonów. Musisz jednak pamiętać, że same zaburzenia hormonalne nie oznaczają od razu nowotworu. 

Hormonoterapia raka piersi

W przypadku raka piersi, aby hormonoterapia była skuteczna, konieczna jest obecność receptorów estrogenowych. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia ważne jest, aby ocenić czy w komórkach nowotworowych występują estrogeny. Leczenie można wdrożyć: 

• po mastektomii;
• po chemioterapii;
• po radioterapii — zdarza się, że hormonoterapia jest wprowadzana już w trakcie radioterapii;
• w leczeniu zaawansowanym. 

Hormonoterapia — rak zrazikowy

Rak zrazikowy to jeden z kilku postaci raka piersi. Rozwija się w zrazikach gruczołu piersiowego, czyli strukturach odpowiedzialnych za produkcję mleka. Rak zrazikowy często wykazuje wysoką wrażliwością na hormony. Ryzyko jego wystąpienia zwiększa się podczas długotrwałej ekspozycji na estrogen, np. wczesne rozpoczęcie miesiączkowania. 

Hormonoterapia — rak prostaty

Rak prostaty bardzo często wymaga leczenia hormonalnego. Celem terapii jest obniżenie poziomu testosteronu, który może stymulować wzrost komórek nowotworowych. Stosuje się tak zwane leki antyandrogenowe. Można je podawać doustnie lub za pomocą zastrzyków.

Jak długo trwa hormonoterapia?

Długość leczenie jest ustalana indywidualnie przez onkologa. Zależy od stopnia zaawansowania nowotworu oraz ekspresji jego receptorów. Czas terapii zależy również od rozpoznania i lokalizacji nowotworu w ciele: 

• rak piersi — najczęściej 5 lat, ale może również trwać dłużej, 
• rak prostaty — od kilku miesięcy do kilkunastu lat,
• choroba zaawansowana — do czasu progresji choroby. 

Skutki uboczne hormonoterapii

Możliwe skutki uboczne w przypadku hormonoterapii zależą od rodzaju podawanych leków. Do najczęściej występujących dolegliwości zalicza się:

• zaburzenia nastroju;
• uderzenia ciepła, potu; 
• spadek libido;
• przyrost masy ciała;
• zawroty głowy.

W przypadku stosowania inhibitorów aromatazy do skutków ubocznych zalicza się:

• bóle kostno-stawowe;
• nadciśnienie tętnicze;
• zaburzenia rytmu serca;
• podwyższony poziom cholesterolu i trójglicerydów; 
• rzadko osteoporoza. 

Jeśli wystąpią skutki uboczne, nie przerywaj samodzielnie hormonoterapii, lecz skontaktuj się z onkologiem. 

Wizytę u wybranego specjalisty umówisz z łatwością za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Czy hormonoterapia jest skuteczna?

Hormonoterapia w onkologii może zmniejszyć ryzyko nawrotu nowotworu, ograniczać progresję choroby i wydłużać przeżycie. Skuteczność tej metody leczenia jest jednak zależna  od wielu czynników, takich jak: typ nowotworu, stadium choroby i odpowiedz organizmu na leki. 

Warto wiedzieć, że od Ciebie również zależy to, jak hormonoterapia się sprawdzi. Powinieneś pamiętać o systematycznym przyjmowaniu leku. 

Być może zastanawiasz się, czy podczas hormonoterapii można spożywać alkohol? Picie alkoholu podczas hormonoterapii może wpływać na metabolizm leku, dlatego odradza się jego spożywanie — najlepiej taką kwestię skonsultować ze swoim lekarzem prowadzącym.

Bibliografia 

1. Desai, K., McManus, J. M., Sharifi, N. (2021). Hormonal Therapy for Prostate Cancer. Endocrine reviews, 42(3), s. 354–373. DOI: 10.1210/endrev/bnab002.
2. Rienzo, M., Pagano, C., Crocetto, F., & Di Zazzo, E. (2023). Editorial: New insights in diagnosis and therapy of hormone-dependent cancer. Frontiers in endocrinology, 13, 1115341.DOI: 10.3389/fendo.2022.1115341.
3. Andrahennadi, S., Sami, A., Manna, M., Pauls, M., Ahmed, S. (2021). Current Landscape of Targeted Therapy in Hormone Receptor-Positive and HER2-Negative Breast Cancer. Current oncology (Toronto, Ont.), 28(3), s. 1803–1822. DOI: 10.3390/curroncol28030168.
4. Peddie, N., Agnew, S., Crawford, M., Dixon, D., MacPherson, I., Fleming, L. (2021). The impact of medication side effects on adherence and persistence to hormone therapy in breast cancer survivors: A qualitative systematic review and thematic synthesis. Breast (Edinburgh, Scotland), 58, s. 147–159. DOI: 10.1016/j.breast.2021.05.005.

Autor