Epidemiologia raka endometrium

Rak trzonu macicy w 2020 roku był czwartym pod względem częstości występowania nowotworem u kobiet i zajmował szóste miejsce pod kątem śmiertelności. Rozwija się najczęściej u kobiet po menopauzie, w wieku około 55–70 lat. Niewielki procent przypadków dotyczy kobiet przed menopauzą.

Sprawdź dostępne terminy telewizyt u lekarza medycyny ogólnej

Czynniki ryzyka 

Występowanie raka trzonu macicy powiązane jest z czynnikami ryzyka, Należą do nich:

• hiperestrogenizm – głównie w przypadku typu I; występuje u pacjentek z nowotworami wydzielającymi estrogeny, u kobiet otyłych, z zespołem policystycznych jajników (PCOS), które nie rodziły;
• wczesne menarche – czyli wczesny wiek wystąpienia pierwszej miesiączki;
• późna menopauza;
• cukrzyca;
• nadciśnienie tętnicze;
• zespół Lyncha II – ryzyko wystąpienia raka trzonu macicy w tym zespole sięga około 60%;
• stosowanie tamoksyfenu po menopauzie.

Objawy raka trzonu macicy

Objawy raka endometrium mogą różnić się w zależności od wieku pacjentki. U kobiet po menopauzie symptomy obejmują m.in. krwawienia, plamienia z dróg rodnych oraz w niektórych przypadkach wydzielinę ropną.

U kobiet przed menopauzą zauważalne nieprawidłowości mogą obejmować acykliczne lub nadmierne krwawienia z dróg rodnych.

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów wizytę u wybranego specjalisty, m.in. z dziedziny ginekologii, możesz z łatwością umówić za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl. Umówienie się na konsultację z lekarzem ginekologiem na NFZ nie wymaga skierowania od lekarza rodzinnego.

Typy raka endometrium

W praktyce klinicznej wyróżnia się dwa typy raka endometrium. Przedstawiają się one następująco:

• typ I – gruczolak endometrialny; występuje częściej, lepsze rokowanie, zależny od estrogenów;
• typ II – rak nieendometrialny (gruczolak nieendometrialny); gorsze rokowanie, niezależny od hiperestrogenizmu.

Diagnostyka i stopnie zaawansowania

Pacjentki, u których pojawiły się objawy mogące wskazywać na rozrost nowotworowy, powinny zostać zbadane przez ginekologa. W czasie wizyty powinno być wykonane USG przezpochwowe, a w dalszym toku diagnostyki może być wskazane wykonanie biopsji endometrium.
Dodatkowo, w celu określenia miejscowego zaawansowania i zlokalizowania ewentualnych przerzutów, należy wykonać badania obrazowe jamy brzusznej, miednicy i klatki piersiowej.

Materiał pobrany w trakcie biopsji poddaje się badaniu histopatologicznemu, na podstawie którego ustala się tzw. grading, czyli stopień zróżnicowania histologicznego.

W raku trzonu macicy wyróżnia się 3 stopnie:

• G1 – rak wysokozróżnicowany; rak w stopniu G1 ma najbardziej pomyślne rokowanie;
• G2 – rak średniozróżnicowany;
• G3 – rak niskozróżnicowany.

Poza gradingiem określa się również staging, który jest sklasyfikowany na podstawie klasyfikacji Międzynarodowej Federacji Ginekologii i Położnictwa (FIGO).

Leczenie raka endometrium

Sposób leczenia raka trzonu macicy zależy od stopnia zaawansowania nowotworu. Do podstawowych metod leczenia należą zabiegi operacyjne. Ich zakres obejmuje usunięcie macicy wraz z przydatkami; często zachowuje się przymacicza i część pochwy. W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne może być poszerzenie zabiegu o usunięcie sieci większej, wykonanie limfadenektomii miedniczej i okołoaortalnej.

Metodami leczenia stosowanymi w raku endometrium są również radioterapia, chemioterapia oraz leczenie hormonalne.

Rokowanie w raku endometrium

Rokowanie zależy od stopnia zaawansowania choroby. U pacjentek z nowotworem w stopniu I według klasyfikacji FIGO, pięcioletnie przeżycie sięga nawet 90%. Niestety, w przypadku chorych ze stopniem IV zaawansowania, jedynie około 5% pacjentek przeżywa 5 lat.

Bibliografia

1. Jastrzębski, T. (2021). Rak trzonu macicy (rak endometrium) – objawy, diagnostyka, leczenie. Onkonet. Dostępne na: https://www.onkonet.pl/dl_nnr_rak_endometrium.php. (Dostęp: 11.2025). 
2. Colombo, N., Creutzberg, C., Amant, F., i inni, the ESMO‑ESGO‑ESTRO Endometrial Consensus Conference Working Group (2016). Rak trzonu macicy: Podsumowanie aktualnych zaleceń ESMO, ESGO oraz ESTRO odnośnie diagnostyki, leczenia i obserwacji chorych. Medycyna Praktyczna. Dostęp na: https://www.mp.pl/onkologia/wytyczne/141559,rak-trzonu-macicy-aktualne-2016-zalecenia. (Dostęp: 11.2025).

Autor