Czym jest białkomocz i czy zawsze oznacza chorobę?

Białkomocz, inaczej proteinuria, oznacza obecność białka w moczu powyżej wskazanej normy. U zdrowej osoby nerki zatrzymują większość białka we krwi, dlatego do moczu trafiają śladowe ilości. Podwyższony poziom białka w moczu nie zawsze musi oznaczać problemy zdrowotne, ponieważ do takiej sytuacji może dojść po dużym wysiłku fizycznym, gorączce lub odwodnieniu. 

Ważne jest jednak, abyś nigdy tego nie ignorował i powtórzył badanie, aby dowiedzieć się, czy była to sytuacja jednorazowa, czy stan ten się utrzymuje. Gdy stan ten się utrzymuje, pilnie skontaktuj się ze swoim lekarzem internistą, a ten prawdopodobnie skieruje Cię do nefrologa.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

Mimo że białkomocz nie zawsze oznacza chorobę, są sytuacje, kiedy nie należy czekać na zaplanowaną wizytę u lekarza, tylko należy natychmiast jechać na SOR lub zadzwonić na pogotowie (112). Takie sytuacje to:

• gdy jesteś w ciąży, masz białkomocz, silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub nagłe, duże obrzęki — może to być stan przedrzucawkowy, zagrażający Tobie i dziecku!;
• z dnia na dzień potężnie spuchły Ci nogi, twarz i masz problemy ze złapaniem tchu;
• Twoje ciśnienie tętnicze nagle niebezpiecznie poszybowało w górę;
• oddajesz drastycznie mało moczu (np. pół szklanki na dobę) lub w ogóle przestałeś sikać. 

Białko w moczu — jakie są normy?

U osoby zdrowej białko w moczu nie powinno występować. Jednak ilość mniejsza niż 150 mg białka na dobę jest uznawana za tzw. ilość fizjologiczną. Taka ilość białko w moczu może nie zostać nawet wykryta podczas badań. Norma ta wzrasta u kobiet w ciąży do 300 mg na dobę. Wyniki badań, które są powyżej ustalonej normy, wymagają zwykle kontroli i powtórzenia badania, aby ustalić, czy stan ten się utrzymuje. Wysoki poziom białka moczu powinien być zawsze oceniany razem z innymi parametrami takimi jak kreatynina, eGFR, obecność albuminy, ponieważ białko w moczu może świadczyć o nieprawidłowej pracy nerek.

Co oznacza białko w moczu? Najczęstsze przyczyny

To, o czym może świadczyć białko w moczu, zależy od jego ilości i współistniejących objawów. Zwiększona ilość białka może świadczyć o:

• infekcji dróg moczowych;
• chorobach nerek — kłębuszkowe zapalenie nerek, cukrzycowa choroba nerek, zapalenie nerek;
• cukrzycy;
• stanie przedrzucawkowym u ciężarnych;
• nadciśnieniu tętniczym.

Leukocyty i białko w moczu często sugerują stan zapalny lub zakażenie układu moczowego. W takiej sytuacji lekarz rodzinny może zlecić Ci posiew moczu. Przy często nawracających infekcjach możesz zostać skierowany do urologa. 

U osób chorujących na cukrzycę diagnostyką białkomoczu często zajmuje się diabetolog, ponieważ uszkodzenie nerek może być jednym z powikłań długo utrzymującej się hiperglikemii. Z kolei przewlekły białkomocz wymaga konsultacji u nefrologa. 

Białko w moczu w przypadku kobiet w ciąży zawsze powinno być kontrolowane przez ginekologa, ponieważ proteinuria może świadczyć o stanie przedrzucawkowym. 

Wizytę u wybranego specjalisty umówisz z łatwością za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Objawy białkomoczu

Na samym początku białkomocz może nie dawać żadnych objawów. Białko w moczu nie jest również zauważalne gołym okiem. Jednak twoja uwagę powinno zwrócić rzadkie oddawanie moczu lub występowanie pieniącego się moczu. W takiej sytuacji musisz skontaktować się z lekarzem internista, który zleci badania moczu i rozpocznie twoją diagnostykę. Jeśli w swoim moczu zauważysz białe płatki — nie muszą one oznaczać białkomoczu. Mogą one być związane z infekcją, obecnością śluzu lub osadu w moczu.

Do objawów, które mogą występować u pacjentów z przewlekłym białkomoczem, zaliczamy:

• obrzęki nóg i twarzy;
• osłabienie;
• nadciśnienie; 
• obrzęki wokół zewnętrznych narządów płciowych. 

Jak obniżyć białko w moczu? Leczenie

Leczenie zależy przede wszystkim od przyczyny problemu. Nie ma jednego uniwersalnego sposobu na obniżenie białka w moczu. Kluczowe w leczeniu białkomoczu jest leczenie choroby podstawowej. Najczęściej zaleca się: 

• odpowiednie nawodnienie;
• kontrolę ciśnienia tętniczego; 
• ograniczenie spożycia soli w diecie. 

Nefrolog wraz z dietetykiem klinicznym odpowiednio zajmą się modyfikacją Twojej diety w zależności od choroby podstawowej, aby wspomóc leczenie. Jeśli powodem wystąpienia białka w moczu jest infekcja lekarz rodzinny lub urolog może wprowadzić leczenie antybakteryjne. W przypadku chorób nerek nefrolog stosuje natomiast leczenie mające na celu zmniejszenie utraty białek wraz z moczem oraz spowolnić postęp uszkodzenia nerek. Ważne będzie również regularne kontrolowanie poziomu białka w moczu. 

Zioła na nerki a białkomocz — zachowaj ostrożność!

Niektóre osoby próbują wspomóc leczenie ziołami moczopędnymi np: pokrzywą, skrzypem polnym lub liśćmi brzozy. Uważajmy jednak: absolutnie nie rób tego bez wiedzy lekarza! Jeśli twoje nerki są uszkodzone, zioła moczopędne mogą zaburzyć gospodarkę elektrolitową (np. wypłukać potas) lub wejść w niebezpieczne interakcje z lekami, które przyjmujesz.

Bibliografia 

1. Ria, P., De Pascalis, A., Zito, A., Barbarini, S., Napoli, M., Gigante, A., Sorice, G. P. (2022). Diet and Proteinuria: State of Art. International journal of molecular sciences, 24(1), 44. DOI: 10.3390/ijms24010044
2. Longhitano, E., Calabrese, V., Casuscelli, C., Di Carlo, S., Maltese, S., Romeo, A., Calanna, M., Conti, G., Santoro, D. (2024). Proteinuria and Progression of Renal Damage: The Main Pathogenetic Mechanisms and Pharmacological Approach. Medicina 60(11), 1821. DOI: 10.3390/medicina60111821
3. Wiercińska M. (2024) Białko w moczu (białkomocz) - co oznacza, przyczyny Medycyna praktyczna Dostępne na: mp.pl/pacjent/objawy/355367,bialko-w-moczu-bialkomocz-co-oznacza-przyczyny

Autor