Szczepienie na grypę — dlaczego warto? Rodzaje szczepionek, refundacja, gdzie można się zaszczepić

Publikacja:: 2026-08-07 11:43

Aktualizacja:: 2026-08-07 12:45

Grypa to ostra choroba zakaźna wywoływana przez wirusy grypy typu A i B. Wbrew powszechnemu przekonaniu nie jest to „silniejsze przeziębienie”, lecz poważna infekcja, która może prowadzić do groźnych powikłań, a nawet śmierci. Dlatego pytanie — czy warto się szczepić na grypę? zamień na inne — czy stać Cię na ryzyko powikłań i tygodnie chorowania wyjęte z życiorysu? Dlaczego warto szczepić się na grypę, dowiesz się z poniższego artykułu.

Autor

Z tego artykułu dowiesz się, że:

Szczepienie przeciw grypie to skuteczny sposób ochrony przed ciężkim przebiegiem choroby, hospitalizacją i groźnymi powikłaniami, takimi jak zapalenie płuc, ostre zapalene ucha czy zapalenie mięśnia sercowego. Dostępne są szczepionki inaktywowane oraz donosowe dla dzieci. Odporność rozwija się po 2-3 tygodniach od podania szczepionki, dlatego warto zaszczepić się jesienią. Działania niepożądane są zwykle łagodne i krótkotrwałe. Wiele grup, m.in. dzieci, seniorzy i kobiety w ciąży, może skorzystać z bezpłatnych lub refundowanych szczepień na grypę.

Dlaczego warto wybrać szczepienie?

Wiele osób zastanawia się, czy szczepić się na grypę, skoro wirus co roku mutuje. Właśnie dlatego skład preparatów aktualizuje się co sezon, bazując na rekomendacjach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Skuteczność szczepionki przeciw grypie w zapobieganiu hospitalizacji i ciężkim powikłaniom sięga nawet 70-90% u zdrowych dorosłych. Co więcej, szczepionka nie może wywołać grypy, ponieważ zawiera martwe wirusy. Jeśli jednak zachorujesz niedługo po szczepieniu (zanim organizm zbuduje odporność) lub zarazisz się innym szczepem, dzięki szczepionce przebieg choroby powinien być znacznie łagodniejszy i bezpieczniejszy dla zdrowia.

Jakie są dostępne szczepionki na grypę?

szczepionki inaktywowane (podawane domięśniowo): zawierają cząstki martwych wirusów. Podawana jest już od 6. miesiąca życia dziecka;
szczepionka donosowa: zawiera żywe, ale osłabione (atenuowane) wirusy, które nie wywołują choroby, ale stymulują odporność miejscową w błonach śluzowych, szczególnie polecana dla dzieci, bo eliminuje stres związany z igłą. Stosowana jest od 24. miesiąca życia do ukończenia 18 lat.

Po jakim czasie działa szczepionka na grypę?

Odporność nie pojawia się natychmiast. Organizm potrzebuje około 2 do 3 tygodni, aby wytworzyć odpowiedni poziom przeciwciał. Dlatego najlepiej zaszczepić się przed szczytem zachorowań (jesienią), który w Polsce przypada na okres od stycznia do marca.

Szczepienie na grypę — skutki uboczne

Obawa przed niekorzystną reakcją organizmu na szczepienie to najczęstszy powód rezygnacji z profilaktyki. Warto, abyś wiedział, że skutki uboczne są zazwyczaj łagodne i krótkotrwałe. Obejmują najczęściej lekkie zaczerwienienie w miejscu wkłucia, stan podgorączkowy czy ból mięśni.

Pamiętaj!

Działania niepożądane zazwyczaj występują po pierwszych 24-48 godzinach po podaniu preparatu i znikają samoistnie.

Powikłania po szczepieniu na grypę

Poważne powikłania po szczepieniu na grypę są niezwykle rzadkie. Znacznie groźniejsze są możliwe powikłania samej choroby. Grypa może prowadzić do zapalenia płuc, zapalenia mięśnia sercowego czy niewydolności wielonarządowej. Nie czekaj, jeśli nie masz przeciwskazań, szczep się na grypę co roku!

Przeciwwskazania do szczepienia na grypę

Zanim lekarz rodzinny lub lekarz POZ zakwalifikuje Cię do szczepienia, przeprowadzi z Tobą wywiad. Do głównych przeciwwskazań należą:

ostra infekcja z gorączką powyżej 38°C,
ciężka reakcja alergiczna na poprzednią dawkę szczepionki lub składniki preparatu,
neurologiczne przeciwwskazania do szczepień: m.in. zespół Guillaina-Barrégo rozpoznany w ciągu 6 tygodni po poprzednim szczepieniu na grypę (wymaga indywidualnej konsultacji z neurologiem).

Przeziębienie a szczepienie

Lekki katar czy kaszel bez gorączki zazwyczaj nie są przeszkodą do podania preparatu. Decyzję jednak zawsze podejmuje lekarz rodzinny lub inny lekarz POZ podczas badania kwalifikacyjnego.

Czego nie wolno po szczepieniu?

Po szczepieniu warto zachować pewną ostrożność i zabrać o swój komfort, by dać organizmowi czas na produkcję przeciwciał odpornościowych. Oto kilka spraw, o których dobrze, abyś pamiętał po szczepieniu:

przez kilka dni unikaj nadmiernego wysiłku fizycznego (ciężki trening na siłowni warto przełożyć);
obserwuj miejsce wkłucia;
unikaj spożywania alkoholu — choć nie ma bezpośredniego dowodu, że niewielka ilość alkoholu po szczepieniu na grypę ma wpływ na szczepionkę, zaleca się abstynencję przez co najmniej 48 godzin. Alkohol obciąża organizm i może nasilić ewentualne skutki uboczne lub utrudnić ich odróżnienie od objawów zatrucia.

Jak się zaszczepić na grypę?

Proces jest prosty i szybki. Wygląda następująco:

Zgłoś się do lekarza POZ, farmaceuty w aptece lub do punktu szczepień (pamiętaj, farmaceuci w Polsce mogą szczepić tylko osoby dorosłe).
Przejdź kwalifikację: lekarz lub farmaceuta wykluczy przeciwwskazania i wyda receptę.
Kup preparat: wiele grup (dzieci od 6. miesiąca życia, seniorzy, kobiety w ciąży i w połogu) ma dostęp do bezpłatnych szczepionek. Natomiast dorośli w wieku od 18 do 64 lat oraz pacjenci powyżej 60. roku życia, którzy chcą zaszczepić się szczepionką z wysoką dawką antygenów — mają prawo do 50% refundacji.
Zaszczep się: cała procedura trwa kilka minut.

Twoje zdrowie w Twoich rękach

Wybierając szczepienie, chronisz nie tylko siebie, ale i swoich najbliższych — osoby starsze, dzieci i pacjentów z obniżoną odpornością. Statystyki jasno wskazują, że profilaktyka to najtańsza i najbezpieczniejsza forma ochrony zdrowia. Dlatego zadbaj o siebie tej jesieni! Skonsultuj się ze swoim lekarzem i zapytaj o dostępność szczepionki. Nie czekaj na szczyt sezonu chorobowego — zaszczep się już dziś!

Bibliografia

Mania, A. (2020). Nowości w profilaktyce grypy – donosowa szczepionka przeciw grypie. Forum Pediatrii Praktycznej. Dostępne na: https://forumpediatrii.pl/artykul/forumpediatrii.pl/artykul/nowosci-w-profilaktyce-grypy-donosowa-szczepionka-przeciw-grypie. (Dostęp: 04.2026).
Nitsch - Osuch, A., Jagielska, A. (2019). ‪Szczepionki przeciwko grypie - Rodzaje, bezpieczeństwo i skuteczność. Forum Zakażeń, 10(1), s. 31–35.
Sycińska-Dziarnowska, M., Woźniak, K., Paradowska-Stankiewicz, I. (2022). Interest in influenza and influenza like illnesses in Poland 2016-2021 based on Google Trends data analysis. Przegląd Epidemiologiczny - Epidemiological Review, 76(1), s. 11–18. DOI:10.32394/pe.76.02.
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie. (2026). Szczepienia przeciw Grypie. Dostępne na: https://www.gov.pl/web/psse-warszawa/szczepienia-przeciw-grypie. (Dostęp 04.2026).
Wiercińska, M. (2024). Szczepienie przeciwko grypie. Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/social/article/48105 (Dostęp: 04.2026).
Brydak, L. (2026). Szczepionka przeciw grypie. Dostępne na: https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/ (Dostęp: 04.2026).

Autor

Julia Miszta - Jestem studentką V roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Szczególnie interesuję się opieką farmaceutyczną oraz żywieniem pozajelitowym, koncentrując się na praktycznym aspekcie pracy z pacjentem. W swojej działalności opieram się na zasadach Evidence-Based Medicine, dbając o rzetelność i aktualność przekazywanych informacji. Regularnie poszerzam wiedzę poprzez udział w szkoleniach i analizę najnowszych doniesień naukowych.

Zobacz profil autora Julia Miszta