Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową lub poprzez kontakt ze skażoną powierzchnią. Najczęściej przyczyną zachorowań jest wirus grypy typu A lub B. Wirus grypy typu A odpowiada za nagłe wystąpienie objawów i cięższy przebieg choroby. Grypa może powodować poważne powikłania zdrowotne, dlatego ważne jest, abyś umiał sobie z nią radzić. Z artykułu dowiesz się, jakie są objawy i przebieg grypy. Przeczytasz także, w jaki sposób ją leczyć i jak można jej zapobiegać.

Czym dokładnie jest grypa typu A i ile trwa?

Grypa jest chorobą górnych dróg oddechowych. Za jej wystąpienie odpowiada wirus, który atakuje każdą grupę wiekową. Grypa należy do chorób sezonowych, a szczyt jej zachorowań przypada od stycznia do marca. Sam sezon grypowy trwa jednak dłużej, bo od października do maja. Wirus grypy A odpowiada za zakażenia, które w zależności od nasilenia, przybierają formę epidemii lub pandemii. Jeśli nie dojdzie do powikłań, to grypa trwa około tygodnia, jednak towarzyszący jej kaszel i złe samopoczucie mogą trwać nawet dłużej niż 2 tygodnie.

Czym się różni grypa typu A od typu B?

W zależności od szczepu wirusa możemy mieć do czynienia z grypą typu A lub B. W przeciwieństwie do grypy typu B – która przybiera tylko formę epidemii – typ A może wywoływać zarówno epidemie, jak i pandemie.

Grypa typu A z reguły cechuje się cięższym przebiegiem choroby i może atakować zarówno ludzi, jak i zwierzęta. W przypadku grypy B choroba przebiega łagodniej, a sam wirus odpowiada za wywoływanie zakażeń jedynie u człowieka. Różnica między tymi dwoma typami wirusa dotyczy również zmienności genetycznej – grypa typu A charakteryzuje się szybszymi zmianami antygenowymi. Przez to, że wirus grypy typu A ma bardziej zmienną formę, konieczna jest coroczna zmiana składu szczepionek.

Jak można się zarazić grypą?

Główną drogą zakażenia grypą jest droga kropelkowa, czyli wdychanie wydzieliny chorych osób. Rzadszą, ale równie istotną przyczyną jest kontakt ze skażoną powierzchnią. Po zarażeniu czas inkubacji jest krótki i trwa zazwyczaj dzień lub dwa (rzadziej dochodzi do 4 dni). Należy jednak pamiętać, że okres zakaźności grypy (czyli czas, w którym możemy zarazić inne osoby) u dorosłych to średnio 6 dni, a dzieci i pacjenci z upośledzoną odpornością wydalają wirusa grypy jeszcze dłużej. U dzieci jest to odpowiednio około 10 dni, a u osób z upośledzoną odpornością nawet tygodnie czy miesiące.

Jakie są charakterystyczne objawy grypy?

Choroba przebiega najczęściej pod postacią nieżytu górnych dróg oddechowych z dominującymi objawami ogólnymi. Objawy grypy typu A są nagłe i od początku rozwoju choroby występuje typowo kaszel, katar, ból mięśni i gorączka. Poza wymienionymi objawami obserwuje się nieraz również:

• dreszcze;
• ból głowy;
• złe samopoczucie i ogólne uczucie rozbicia;
• brak apetytu;
• ból gardła;
• ból w klatce piersiowej;
• nudności i wymioty;
• senność;
• przekrwienie spojówek;
• ból gałek ocznych;
• zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego.

Kiedy udać się do lekarza?

W celu diagnozy udaj się jak najszybciej do lekarza rodzinnego, ponieważ jeśli jest to grypa, znaczenie będzie mieć czas podania leku. Objawem alarmowym jest również sytuacja, gdy stan chorego ulega nagłemu pogorszeniu, lub gdy gorączka pojawiła się po kilku dniach przerwy. Są też sytuacje, w których bezwzględnie powinieneś udać po pomoc specjalisty. Zaliczamy do nich:

• bardzo wysoką gorączkę (powyżej 40 stopni);
• problemy z oddychaniem;
• znaczne osłabienie mięśni objawiające się np. trudnościami w poruszaniu się;
• drgawki, majaczenie, pogorszenie świadomości czy utratę przytomności;
• krwioplucie;
• zasinienia na skórze, wokół ust lub na wargach.

W razie wątpliwości wizytę u wybranego specjalisty możesz umówić bez wychodzenia z domu na portalu LekarzeBezKolejki.pl.

W jaki sposób leczymy grypę?

Grypa jest chorobą wirusową, więc antybiotyki będą nieskuteczne. Dostępne jest jednak leczenie przyczynowe – leki przeciwwirusowe wydawane na receptę. Najpopularniejszym lekiem jest oseltamiwir dostępny w postaci doustnej. Leki przeciwwirusowe są najskuteczniejsze, jeśli podamy je w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów. Leczenie przyczynowe ma za zadanie skrócić czas trwania choroby i zminimalizować ryzyko powikłań. Leki przeciwwirusowe w leczeniu grypy są wskazane w każdym przypadku, jednak u niektórych grup są szczególnie ważne. Do nich zaliczyć możemy:

• osoby starsze;
• pacjenci z ciężkimi chorobami przewlekłymi;
• osoby z osłabioną odpornością;
• kobiety w ciąży lub do 2 tygodni po porodzie;
• dzieci do 2. roku życia.

Poza leczeniem przyczynowym skupiamy się również na leczeniu objawowym. Stosujemy leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe i przeciwkaszlowe. Dodatkowo możemy stosować preparaty łagodzące podrażnione gardło. Podstawą do lepszego samopoczucia jest odpoczynek i odpowiednie nawadnianie się. Pamiętaj też, że grypa bardzo łatwo się rozprzestrzenia, dlatego tak ważna jest izolacja chorego.

Jakie są przyczyny grypy i co zrobić, aby jej zapobiec?

Grypa jest chorobą sezonową. Do zachorowania na grypę potrzebny jest kontakt z wirusem, którego źródłem rozprzestrzeniania się jest osoba zakażona. Właśnie z tego względu podczas epidemii grypy unikaj zatłoczonych miejsc i skupisk ludzi. Podstawą jest przestrzeganie higieny – myj ręce często i dokładnie, unikaj dotykania brudnymi rękami okolic twarzy. Najważniejszym elementem profilaktyki są jednak szczepienia ochronne. Należy je wykonywać co roku, przed rozpoczęciem sezonu zachorowań na grypę. Dodatkowo, po kontakcie z osobą chorą na grypę można przeprowadzić tzw. profilaktykę poekspozycyjną, poprzez stosowanie leku przeciwwirusowego. Tutaj również znaczenie ma czas podania leku i ważne jest, aby przyjąć go w ciągu 48 godzin po kontakcie.

Jakie powikłania może mieć grypa?

Grypa typu A może prowadzić do poważnych powikłań. Najbardziej narażone są osoby z grupy ryzyka (po przeszczepach, osoby starsze, chorzy na astmę i inne przewlekłe schorzenia układu oddechowego, osoby z chorobami serca i układu krążenia, pacjenci z chorobami nerek, osoby o obniżonej odporności). Do najczęstszych powikłań należy:

• zapalenie płuc (grypowe lub wtórne bakteryjne);
• angina paciorkowcowa;
• zapalenie ucha środkowego;
• zaostrzenie chorób układu oddechowego, np. astmy;
• zaostrzenie chorób współistniejących, np. cukrzycy czy niewydolności serca.

Rzadziej jako następstwo grypy występuje zapalenie mięśnia sercowego, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego lub opon mózgowo-rdzeniowych.

Bibliografia

1. Makowiec-Dyrda, M., Tomasik, T., Windak, A., Kochan, P., Drzewiecki, A., Garlicki, A., Lucas, W., Buczkowski, K., Chlabicz, S., Jankowska-Zduńczyk, A. (2019). Zapobieganie, rozpoznawanie i leczenie grypy. Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Kraków. Dostępne na: https://mlodzilekarzerodzinni.pl/wp-content/uploads/2020/01/KLRwPGrypa2019-wydaniespecjalne.www_.pdf. (Dostęp: 04.2026)
2. Wiercińska, M. (2025). Grypa – rodzaje, rozpoznanie, leczenie i powikłania. Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/79643,grypa-rodzaje-rozpoznanie-leczenie-i-powiklania. (Dostęp: 04.2026)
3. Państwowa Inspekcja Sanitarna w Poznaniu. Grypa i zachorowania grypopodobne. gov.pl. Dostępne na: https://www.gov.pl/web/psse-poznan/grypa-i-zachorowania-grypopodobne (Dostęp 04.2026)
4. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w m.st. Warszawie. Grypa. gov.pl. Dostępne na: https://www.gov.pl/web/psse-warszawa/grypa. (Dostęp: 04.2026)

Autor