Jak wygląda złamanie otwarte?

Złamanie otwarte to złamanie, w którym dochodzi do przerwania ciągłości tkanki kostnej oraz przerwaniem ciągłości powłoki skórnej. Uszkodzone mogą zostać również mięśnie, nerwy i naczynia krwionośne. Na skutek urazu kość jest widoczna na zewnątrz, co zwiększa ryzyka wystąpienia zakażenia. 

Złamaniom otwartym towarzyszy zwykle: 

• silny ból,
• obrzęk,
• wzrost temperatury ciała w miejscu urazu, 
• krwotok z rany (nie w każdym przypadku).

Złamania otwarte najczęściej dotyczą:

• kości piszczelowej — ze względu na małą ilość tkanki miękkiej chroniącej kość, 
• kości przedramienia;
• kości udowej — często przy wypadkach komunikacyjnych.

Złamanie otwarte — pierwsza pomoc

Pierwsza pomoc przy złamaniu otwartym jest bardzo istotna, odpowiednie postępowanie na początku może pomóc w uniknięciu wielu powikłań. Jeśli przy złamaniu otwartym występuje krwotok, należy przyłożyć jałowy opatrunek i ściśle obandażować zranione miejsce. Musisz jednak pamiętać, aby nie próbować samodzielnie czyścić rany, nastawiać złamanej kości ani wywoływać ruchów daną kończyną. 

Przy złamaniu otwartym ważne jest też unieruchomienie kończyny. Do tego użyj dostępnych przedmiotów, np. ubrań czy gazet. Ułóż je tak, aby były jak najtwardsze, umieść je po obu stronach złamanej kończyny, aby ograniczyć ruchomość dwóch sąsiednich stawów. W przypadku złamań otwartych kończyn dolnych możesz użyć drugiej kończyny. Pamiętaj również o wezwaniu zespołu medycznego przez numer 112 bądź 999 lub poproś kogoś w pobliżu, aby to zrobił. 

Rodzaje złamań otwartych

Złamania otwarte zostały podzielone przez Gustilo-Andersona ze względu na rozległość ran. Do dziś taki podział ułatwia chirurgom podjęcie najlepszej decyzji w sprawie leczenia. 

Klasyfikacja złamań otwartych:

• stopień I — rana nie większa niż 1 cm, nie dochodzi do uszkodzenia tkanek miękkich głębokich;
• stopień II — rana do 10 cm, niewielkie uszkodzenia tkanek miękkich głębokich;
• stopień IIIA — rana większa niż 10 cm, uszkodzenie tkanek miękkich głębokich. Rane można opatrzyć bez wykonywania plastyki skóry; 
• stopień IIIB — rana większa niż 10 cm, uszkodzenie tkanek głębokich miękkich, złuszczenie okostnej, ubytki w tkankach miękkich, występuje obfite krwawienie, bardzo silny ból;
• stopień IIIC — w trakcie złamania otwartego dochodzi do uszkodzenia głównego pęczka naczyniowego, czemu towarzyszą dolegliwości jak w przypadku stopnia III B. W tym stopniu złamania jest konieczne wykonanie plastyki skóry. 

Diagnostyka i leczenie złamań otwartych

Przy złamaniu otwartym ortopeda zleci wykonanie RTG, aby móc ocenić rozległość uszkodzeń, a także stopień przemieszczenia i złamania kości. Lekarz zleci najprawdopodobniej również wykonanie podstawowych badań z krwi). 

Wystąpienie zakażenia przy złamaniach otwartych stanowi 7-12% powikłań. Dlatego ważne będzie również wprowadzenie antybiotykoterapii, aby ograniczyć ryzyko zakażenia, ponieważ jego wystąpienie może wydłużyć i utrudnić rekonwalescencję. 

Leczenie złamania otwartego polega na przywróceniu ciągłości kości. Najczęściej jest to możliwe wyłącznie operacyjnie. Podczas operacji usuwane są martwe tkanki oraz ciała obce. Uszkodzone tkanki kostne stabilizuje się za pomocą metalowych wkrętów, płytki lub drutów Kirschnera. Taka procedura stosowana jest przy złamaniach otwartych kończyny dolnej, górnej lub palców, w celu uniknięcia amputacji. 

Złamanie otwarte — jak długo trwa pobyt w szpitalu?

To, jak długo będzie się zrastać kość oraz jak długo będziesz musiał przebywać w szpitalu, jest kwestią indywidualną. Zależy to m.in. od stopnia rozległości rany oraz tego, czy wystąpiło zakażenie. Najczęściej pobyt w szpitalu trwa od kilku dni do kilku tygodni. Złamana kończyna trafia w gips na 3-6 tygodni. Po tym czasie ściąga się gips, a Ty powinieneś jak najszybciej trafić do fizjoterapeuty na rehabilitację, aby móc uzyskać jak najlepszy powrót sprawności kończyny. 

Wizytę u wybranego specjalisty umówisz z łatwością za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Bibliografia

1. Minehara, H., Maruo, A., Amadei, R., Contini, A., Braile, A., Kelly, M., Jenner, L., Schemitsch, G. W., Schemitsch, E. H., Miclau, T. (2023). Open fractures: Current treatment perspective. OTA international : the open access journal of orthopaedic trauma, 6(3 Suppl), s. 240. DOI: 10.1097/OI9.0000000000000240.
2. Whiting, P. S., Obremskey, W., Johal, H., Shearer, D., Volgas, D., Balogh, Z. J. (2024). Open fractures: evidence-based best practices. OTA international : the open access journal of orthopaedic trauma, 7(3 Suppl), s. 313. DOI: 10.1097/OI9.0000000000000.
3. Kovvur, M., Turner, K. E., Lawrence, J. E., O'Toole, R. V., O'Hara, N. N., Slobogean, G. P. (2024). Does the OTA Open Fracture Classification Align With the Gustilo-Anderson Classification? A Study of 2215 Open Fractures. Journal of orthopaedic trauma, 38(2), s. 65–71. DOI: 0.1097/BOT.0000000000002731.

Autor