- Polecane
- Endokrynologia
- Okulistyka
- Ortopedia
- Stomatologia
- Alergologia
- Kardiologia
- Ginekologia
- Dermatologia
- Neurologia
- Laryngologia
- Urologia
- Pulmonologia
- Diabetologia
- Zdrowie
- Odżywianie i Diety
- Pediatria
- Badania i diagnostyka
- proktologia
- Psychiatria i psychologia
- Reumatologia
- medycyna estetyczna
- Hematologia
- Onkologia
- Chirurgia
- Czasopismo OSOZ
- Nefrologia
- Gastrologia
Dieta wątrobowa - na czym polega?
Żywienie w chorobach wątroby ma na celu dostarczenie składników pokarmowych potrzebnych do uzupełnienia niedoborów i regeneracji komórek wątrobowych. Jednocześnie żywienie powinno być dostosowane do stopnia wydolności narządu, urozmaicone i w miarę możliwości zgodne z upodobaniami żywieniowymi chorych. W jaki sposób skomponować jadłospis w diecie wątrobowej? Jakie produkty są zalecane, a które przeciwwskazane u osób zmagających się z chorobami wątroby?
![Kobieta trzyma model wątroby. Obok znajdują się produkty, które polecane są w diecie wątrobowej.](https://lekarzebezkolejki.pl/blog/zdjecie/dieta-watrobowa-co-jesc.jpg)
Choroby wątroby
Choroby wątroby można podzielić na ostre i przewlekłe, mogą też być dziedziczne i nabyte. Do podstawowych schorzeń należy:
- ostre zapalenie wątroby;
- przewlekłe zapalenie wątroby;
- alkoholowe stłuszczenie wątroby;
- niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby;
- marskość wątroby;
- choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych.
Dieta wątrobowa – zalecenia żywieniowe
Celem diety jest dostarczenie wszystkich składników pokarmowych potrzebnych do utrzymania równowagi metabolicznej w organizmie chorego. Dzięki wprowadzeniu odpowiednich zaleceń żywieniowych można przyczynić się do szybszej regeneracji wątroby i powrotu do zdrowia.
- U osób z prawidłową masą ciała zapotrzebowanie energetyczne jest zgodne z normą fizjologiczną. W przypadku pacjentów niedożywionych należy dążyć do możliwie największej tolerowanej przez chorego wartości energetycznej diety.
- Zalecana zawartość białka w diecie wynosi 1,2-1,5 g/kg mc./dobę z uwzględnieniem lepiej tolerowanego białka pochodzącego z przetworów mlecznych, białka roślinnego oraz ryb.
- Zapotrzebowanie na tłuszcze wynosi 1 g/kg mc./dobę. Zalecane są przede wszystkim jednonienasycone (m. in. oliwa z oliwek) i wielonienasycone kwasy tłuszczowe (oleje roślinne, ryby).
- Podaż węglowodanów powinna uzupełniać wartość energetyczną diety. Należy ograniczyć spożycie cukrów prostych, ponieważ ich nadmiar w diecie sprzyja stłuszczeniu wątroby.
- W przewlekłych chorobach wątroby należy zadbać o odpowiednią podaż płynów.
W przebiegu ostrego wirusowego zapalenia wątroby zaleca się indywidualne dostosowanie wartości energetycznej diety do potrzeb pacjenta. Pokrycie zwiększonego zapotrzebowania na energię może być utrudnione ze względu na brak apetytu, nudności i wymioty. Zalecane jest przygotowywanie posiłków łatwostrawnych z ograniczoną zawartością tłuszczu i o niewielkiej objętości. Udział energii z białek w pokryciu zapotrzebowania energetycznego może wynosić 10%, z tłuszczów 10-20%, a z węglowodanów 70%. Jeśli zmagasz się z chorobami wątroby należy udać się na konsultację do lekarza POZ, który wskaże odpowiednią diagnostykę. Warto również skorzystać z porad doświadczonego dietetyka klinicznego. Wizyta u specjalisty zdecydowanie pomoże w codziennym komponowaniu posiłków i poprawi funkcjonowanie wątroby.
Do wybranego specjalisty można umówić się bez wychodzenia z domu poprzez portal LekarzeBezKolejki.pl.
Dieta wątrobowa – tabela
PRODUKTY | ZALECANE | PRZECIWWSKAZANE |
Nabiał | Chudy nabiał: twarożek, ser mozzarella light, kefir, maślanka, mleko. | Tłusty nabiał, sery podpuszczkowe. |
Mięsa i ryby | Chudy drób i wędliny, cielęcina, młoda wołowina, królik, polędwica, chude ryby: dorsz, mintaj, szczupak. Rzadziej wołowina i dziczyzna. | Tłuste gatunki mięs, podroby, parówki, kiełbasy, konserwy mięsne, pasztetowa, salceson. |
Tłuszcze | Olej rzepakowy, sojowy, słonecznikowy oraz oliwa z oliwek (masło w niewielkich ilościach). | Margaryny twarde, smalec i słonina. |
Produkty zbożowe | Makarony z grubego przemiału, otręby, grube kasze, ryż brązowy, płatki owsiane (produkty razowe według indywidualnej tolerancji). | Pieczywo oczyszczone, wyroby cukiernicze, ciasto francuskie, batoniki, ciastka, drożdżówki, słodycze. |
Pieczywo | Pieczywo typu graham, pełnoziarniste, chrupkie, chleb o niskim IG. Według tolerancji chleb pszenno-żytni, razowy, pumpernikiel. | Pieczywo oczyszczone, pieczywo cukiernicze, ciasto francuskie, biszkopty, babeczki, ciastka. |
Owoce | 250-350 g owoców dziennie (maliny, jagody, borówki, jeżyny, truskawki, wiśnie, ananas, grejpfrut, cytryna, jabłka, brzoskwinie, kiwi, owoce cytrusowe). | Owoce w syropach, galaretki owocowe ze śmietaną, owoce suszone, dojrzałe banany, gruszki, winogrona, soki z dodatkiem cukru. |
Warzywa | Sałata, cykoria, ogórki, rabarbar, rzodkiewka, szczypiorek, szparagi, brokuły, kabaczek, kalafior, szpinak, pomidor, szczaw, papryka. Rzadziej kapustne, bób, seler. | Surówki i warzywa mocno rozgotowane, zaprawiane majonezem lub śmietaną. |
Przyprawy | Koperek zielony, natka pietruszki, czosnek, cebula, imbir, kolendra, kminek, majeranek, bazylia. | Średnie stężenie glukozy w osoczu [mmol/l] |
Napoje | Woda mineralna, źródlana, soki warzywne, kawa zbożowa, chude koktajle, słaba kawa z mlekiem. | Alkohol, słodkie napoje gazowane, mocna kawa, tłuste mleko. |
Dieta wątrobowa – przykładowy jadłospis
Śniadanie
Owsianka na mleku z truskawkami i mielonymi nasionami lnu.
II Śniadanie
Bułka grahamka z wędliną drobiową i pomidorem.
Obiad
Dorsz z ziemniakami i gotowanymi warzywami.
Podwieczorek
Koktajl z kefiru z borówek amerykańskich.
Kolacja
Sałatka makaronowa z kurczakiem, pomidorkami koktajlowymi i roszponką z jogurtem.
Bibliografia:
- Ostrowska L., Orywal K., Stefańska E. (2018). Diagnostyka laboratoryjna w dietetyce. Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa, s. 274-276.
- Ciborowska H., Rudnicka A.(2007). Dietetyka. żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa, s. 362-364.
- Włodarek D., Lange E., Kozłowska L., Głąbska D.(2014). Dietoterapia. Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa, s. 216-220.
Autor
Redakcja LekarzeBezKolejki.pl - W skład zespołu redakcyjnego portalu LekarzeBezKolejki.pl wchodzą wykwalifikowani farmaceuci. Ich bogate doświadczenie zawodowe i gruntowna wiedza nabyta na studiach farmaceutycznych umożliwiają tworzenie wiarygodnych i rzeczowych tekstów zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach naukowych (EBM). Treści te są zawsze oparte na solidnych źródłach, takich jak aktualne badania naukowe czy specjalistyczne publikacje. Zespół łączy profesjonalizm z pasją do ciągłego rozwijania się i chęcią dzielenia się wiedzą, co przekłada się na atrakcyjne i wciągające materiały edukacyjne dla użytkowników.