- Polecane
- Endokrynologia
- Okulistyka
- Ortopedia
- Stomatologia
- Alergologia
- Kardiologia
- Ginekologia
- Dermatologia
- Neurologia
- Laryngologia
- Urologia
- Pulmonologia
- Diabetologia
- Zdrowie
- Odżywianie i Diety
- Pediatria
- Badania i diagnostyka
- proktologia
- Psychiatria i psychologia
- Reumatologia
- medycyna estetyczna
- Hematologia
- Onkologia
- Chirurgia
- Czasopismo OSOZ
- Nefrologia
- Gastrologia
Gastryna – badania i zabiegi
Gastryna jest hormonem, wydzielanym głównie w żołądku i w początkowym odcinku jelita cienkiego. Zapewnia prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego, ponieważ reguluje procesy trawienia. Zaburzenia wydzielania gastryny mogą prowadzić do poważnych chorób. Jak działa gastryna? Kiedy należy ją oznaczyć i o czym mogą świadczyć uzyskane wyniki? Jak przygotować się do badania gastryny?
![Punktowy model 3D ludzkiego żołądka.](https://lekarzebezkolejki.pl/blog/zdjecie/gastryna.jpg)
Czym jest gastryna?
Gastryna jest mieszaniną peptydów: gastryna-34, gastryna-17, preprogastryna, gastryna-14, progastryna. Wydzielana jest głównie w komórkach G części odźwiernikowej żołądka, ale również w początkowym odcinku jelita cienkiego (w dwunastnicy). Gastryna jest także produkowana przez komórki zlokalizowane poza przewodem pokarmowym, np. w mózgu. Gastryna odpowiada za wydzielanie w żołądku kwasu solnego i pepsynogenu, co wpływa na rozpoczęcie procesu trawienia polipeptydów w naszym organizmie. Pobudza także wydzielanie żółci oraz przedostawanie się wody i jonów do soku trzustkowego, co jest niezbędne dla prawidłowego trawienia tłuszczów.
Funkcje gastryny
Jak każdy hormon, gastryna w organizmie pełni wiele funkcji. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich:
- pobudza perystaltykę przewodu pokarmowego;
- zwiększa przepływ krwi w obrębie błony śluzowej żołądka;
- pobudza w żołądku wydzielanie kwasu solnego i pepsyny;
- wywołuje skurcz dolnego zwieracza przełyku;
- pobudza wzrost błony śluzowej jelit;
- pobudza wydzielanie żółci.
Umów się do lekarza rodzinnego
Jakie czynniki pobudzają lub zmniejszają wydzielanie gastryny?
Bodźcami pobudzającymi wydzielanie tego enterohormonu są:
- obecność pokarmu w żołądku – jest to sygnał by rozpocząć trawienie;
- aminokwasy, białka (węglowodany i tłuszcze nie stymulują wydzielania tego hormonu);
- rozciąganie ścian żołądka;
- pobudzenie nerwu błędnego.
Do czynników zwiększających wydzielanie gastryny należą również jony Ca²⁺ oraz spożywanie kawy lub alkoholu. Nadmiar gastryny prowadzi do nadkwaśności soku żołądkowego, co w dalszej perspektywie może uszkadzać błonę śluzową żołądka i tworzyć wrzody.
Zmniejszone wydzielanie gastryny powoduje somatostatyna (hormon hamujący wydzielanie insuliny), sekretyna oraz zakwaszenie żołądka kwaśną treścią.
Kiedy wykonuje się badanie gastryny?
Stężenie gastryny bada się w przypadku:
- choroby wrzodowej żołądka i/lub dwunastnicy (niereagującej na leczenie lub gdy przyczyną nie jest zakażenie Helicobacter pylori czy stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych);
- u chorych z mnogimi owrzodzeniami przewodu pokarmowego lub kiedy choroba wrzodowa przebiega z niewyjaśnioną biegunką;
- zapalenia przełyku;
- podejrzenia zespołu Zollingera-Ellisona (obecności guza produkującego gastrynę);
- diagnostyki niedokrwistości Addisona-Biermera (związanej z niedoborem witaminy B12; jest to schorzenie autoimmunologiczne);
- przyjmowania silnych środków hamujących wydzielanie soku żołądkowego (antagoniści receptorów H2, inhibitory pompy protonowej);
- podejrzenia przewlekłego zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka typu A;
- po resekcji jelita;
- niewydolności nerek, kiedy metabolizm tego hormonu może być upośledzony.
Badanie gastryny jest oznaczeniem bardzo specjalistycznym i wykonuje się je po konsultacji z gastroenterologiem, który podczas wizyty dokładnie przeanalizuje historię choroby, zleci badania podstawowe i oznaczenie kwaśności treści żołądkowej. W innym wypadku badanie gastryny będzie niemiarodajne.
Pamiętaj, że wizytę u wybranego specjalisty możesz umówić bez wychodzenia z domu za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.
O czym może świadczyć podwyższony poziom gastryny?
Poziom gastryny wzrasta w przebiegu różnych chorób, m.in.:
- zespole Zollingera i Ellisona;
- zapaleniu błony śluzowej żołądka typu A;
- niedokrwistości Addisona-Biermera;
- niewydolności nerek.
Choroby te diagnozuje się na podstawie wielu wyników badań, a oznaczenie stężenia gastryny jest tylko jednym z nich.
Jak przygotować się do badania stężenia gastryny?
Stężenie gastryny oznacza się we krwi pobranej z żyły łokciowej. Najważniejsze, by pacjent był na czczo, czyli przynajmniej 6-8 godzin po posiłku. Pomiar wykonuje się w kilku próbkach krwi, pobranych po sobie (w kolejnych dniach) do specjalnych probówek. Czas oczekiwania na wyniki to jeden do dwóch dni. Norma wynosi 50-80 ng/l. Oczywiście wynik należy zawsze odnosić do norm podawanych przez konkretne laboratorium. Lekarz gastroenterolog podczas decyzji o dalszym postępowaniu leczniczym zestawia uzyskaną informację na temat stężenia gastryny z innymi wynikami badań i stanem pacjenta.
Autor
Redakcja LekarzeBezKolejki.pl - W skład zespołu redakcyjnego portalu LekarzeBezKolejki.pl wchodzą wykwalifikowani farmaceuci. Ich bogate doświadczenie zawodowe i gruntowna wiedza nabyta na studiach farmaceutycznych umożliwiają tworzenie wiarygodnych i rzeczowych tekstów zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach naukowych (EBM). Treści te są zawsze oparte na solidnych źródłach, takich jak aktualne badania naukowe czy specjalistyczne publikacje. Zespół łączy profesjonalizm z pasją do ciągłego rozwijania się i chęcią dzielenia się wiedzą, co przekłada się na atrakcyjne i wciągające materiały edukacyjne dla użytkowników.