Olej lniany — skład i właściwości

Olej lniany cieszy się popularnością ze względu na zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, a szczególnie kwasu alfa-linolenowego (ALA), który stanowi połowę jego składu — około 54g na 100g oleju. W oleju lnianym znajduje się również kwas linolowy (omega-6) oraz kwas oleinowy (omega-9). Olej ten może wspierać:

• redukcję stanów zapalnych;
• ochronę przed chorobami sercowo-naczyniowymi.

Olej lniany a lignany

Słysząc o oleju lnianym, możesz od razu pomyśleć o siemieniu lnianym i jego właściwościach. W przypadku lnu często wspomina się o lignanach, czyli związkach należących do fitoestrogenów. Jednak lignany znajdują się przede wszystkim w części nasion (otoczce nasion — łupinie), co powoduje, że w oleju lnianym może być ich niewielka ilość.

Jak olej lniany działa na organizm?

Olej lniany ze względu na swój skład może być stosowany jako wsparcie zdrowej diety. Jego regularne spożywanie może pozytywnie wpływać na:

• pracę układu sercowo-naczyniowego;
• utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu;
• kondycję skóry i włosów;
• funkcjonowanie układu pokarmowego.

Olej lniany a skóra i włosy 

Dzięki zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych i witaminy E olej lniany może pełnić funkcję emolientu i zmniejszyć utratę wody. Może być on stosowany w kosmetykach do pielęgnacji. Jednak gdy występuje u Ciebie przewlekła suchość skóry, jest ona szorstka i się łuszczy — skontaktuj się z dermatologiem, ponieważ objawy te mogą wskazywać na choroby dermatologiczne np. łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS). 

Olej lniany a profil lipidowy 

Możesz zastanawiać się, czy olej lniany obniża cholesterol. Badania jednoznacznie nie potwierdzają, aby go obniżał. Jednak może on wspierać utrzymywanie prawidłowego poziomu cholesterolu. Gdy występuje u Ciebie podwyższone stężenie cholesterolu, nie traktuj oleju lnianego jako lekarstwa. Skontaktuj się z internistą, kardiologiem oraz dietetykiem klinicznym, aby ocenić ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych i wprowadzić odpowiednie zmiany w stylu życia i diecie, a jeśli będzie taka konieczność również leczenie farmakologiczne. Podobne postępowanie dotyczy oleju lnianego a podwyższonego stężenia trójglicerydów. Może on być dobrym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, ale nie możesz go traktować jako zamiennika leczenia hipertriglicerydemii. 

Olej lniany a zaparcia 

Możesz spotkać osoby, które stosują olej lniany jako sposób na zaparcia. Jednak warto odróżnić jego działanie od działania siemienia lnianego. Całe nasiona lnu zawierają błonnik pokarmowy, który może pozytywnie wpływać na perystaltykę jelit i wspomóc walkę z zaparciami. Jednak sam olej nie zawiera tak dużej ilości błonnika. Jeśli występują u Ciebie zaparcia, zwróć uwagę na odpowiednią podaż błonnika, płynów i aktywność fizyczną. Gdy zaparcia towarzyszą Ci przewlekle oraz gdy zauważysz u siebie nagłą utratę masy ciała, silne bóle brzucha lub krew w stolcu — nie czekaj, pilnie skontaktuj się z internistą, gastroenterologiem oraz dietetykiem klinicznym. Takie objawy mogą świadczyć o poważnych problemach zdrowotnych. 

Wizytę u wybranego specjalisty umówisz z łatwością za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Jak najlepiej stosować olej lniany?

Olej lniany najlepiej stosować jako dodatek do zimnych potraw lub potraw przygotowanych w niskich temperaturach. Warto pamiętać, że nie jest on dobrym wyborem do smażenia. Ze względu na wysoką zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych jest on szczególnie podatny na procesy utleniania. Dlatego najlepiej dodawać go na zimno do np. sałatek, warzyw, smoothie lub past kanapkowych. 

Czy można pić olej lniany?

Olej lniany można pić. Na początku najlepiej zacznij od mniejszych porcji i obserwuj, jak reaguje Twój organizm. Polecaną dzienną dawką jest 1-2 łyżki (około 10-20 ml). Jeśli pojawiają się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego zaprzestań stosowania lub zmniejsz porcję. Może pojawić się u Ciebie pytanie — czy olej lniany stosować rano, czy wieczorem? Aktualnie nie ma jednoznacznych badań, aby pora dnia wpływała na jego właściwości, ważniejsza jest regularność. 

Jak przechowywać olej lniany?

Olej lniany jest bardzo podatny na utlenianie. Dlatego najlepiej przechowywać go w ciemnej butelce w lodówce lub miejscu z ograniczonym dostępem do światła i wysokich temperatur. Jeśli pierwszy raz próbujesz oleju lnianego, najlepiej wybierz mniejszą butelkę, aby produkt nie stał zbyt długo otwarty i się nie utlenił. Najlepiej otwarty produkt spożyć do kilku tygodni. Jeśli wcześniej zauważysz zmianę w smaku na gorzki, wyrzuć produkt, ponieważ oznacza to, że olej się utlenił i zepsuł.

Olej lniany — skutki uboczne i przeciwwskazania

Olej lniany, choć jest wartościowym składnikiem diety, może powodować skutki uboczne, takie jak:

• problemy ze strony przewodu pokarmowego np. biegunki, nudności;
• objawy alergiczne np. świąd skóry;
• potencjalnie nadmierne krwawienie z ran.

Głównym przeciwwskazaniem do suplementacji oleju lnianego jest stosowanie leków przeciwkrzepliwych, ponieważ może on wpływać na zmiany w krzepliwości krwi i takie zmiany w diecie powinieneś omówić z lekarzem.

W przypadku kobiet w ciąży zaleca się ostrożność lub zaprzestanie stosowania oleju lniane ze względu na zawartość fitoestrogenów. Jeśli jesteś w ciąży i planujesz zacząć stosować olej lniany, skonsultuj się ze swoim lekarzem prowadzącym.

Bibliografia 

1. Huimin, L., Yongfu, L., Ju, Q. (2024). Characterization of the evolution of free radicals and TALAs in linseed oil during heat treatment. Heliyon, 10(6), e27168. DOI:10.1016/j.heliyon.2024.e27168
2. Fernandes, C. D. P., Pott, A., Hiane, P. A., Nascimento, V. A. D., Filiú, W. F. O., Oliveira, L. C. S., Sanjinez-Argandoña, E. J., Cavalheiro, L. F., Nazário, C. E. D., Caires, A. R. L., Michels, F. S., Freitas, K. C., Asato, M. A., Donadon, J. R., Bogo, D., Guimarães, R. C. A. (2024). Comparative Analysis of Grape Seed Oil, Linseed Oil, and a Blend: In Vivo Effects of Supplementation. Foods (Basel, Switzerland), 13(14), 2283. DOI:10.3390/foods13142283
3. Nie, Y., Wang, Y., Hui, J., Shao, D., Chen, R., Deng, Q., Chen, Y., Wang, X., Zhu, D. (2025). The Impact of Flaxseed (Linum usitatissimum L.) Oil Supplementation on Human Health: A Human-Centric Evidence-Graded Approach. Nutrients, 17(11), 1791. DOI:10.3390/nu17111791

Autor