Jakie właściwości i działanie wykazuje jod?

Właściwości jodu obejmują między innymi:

• wspomaganie pracy tarczycy i metabolizmu organizmu;
• działanie antyoksydacyjne;
• regulację temperatury ciała i poziomu energii;
• wsparcie odporności;
• wpływ na rozwój mózgu i układu nerwowego;
• pomoc w usuwaniu toksyn z organizmu.

Odpowiedni poziom jodu pomaga utrzymać energię, prawidłową masę ciała i dobre samopoczucie. Jod pomaga m.in. w profilaktyce niedoczynności tarczycy, wspiera odporność i prawidłowe funkcjonowanie mózgu. Nic więc dziwnego, że coraz więcej osób sięga po jod w tabletkach lub w kroplach, chcąc uzupełnić jego niedobory. Kiedy zatem najlepiej zażywać jod — rano czy wieczorem? Najlepiej robić to w czasie posiłku – pora dnia ma mniejsze znaczenie niż regularność i odpowiednie dawkowanie.

Sprawdź dostępne terminy wizyt u lekarza medycyny ogólnej

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na jod?

Dzienna dawka jodu dla dorosłej osoby wynosi około 150 µg. W przypadku kobiet w ciąży lub matek karmiących zapotrzebowanie wzrasta nawet do 250 µg dziennie.

Z kolei prawidłowy poziom jodu we krwi mieści się zazwyczaj w granicach 100–200 µg/l.

Niedobór jodu — objawy

Brak odpowiedniej podaży jodu to poważny problem. Może powodować:

• niedoczynność tarczycy;
• przyrost masy ciała;
• chroniczne zmęczenie;
• suchą skórę i łamliwe włosy;
• wole tarczycy;
• spowolnienie intelektualne u dzieci.

Niedobór jodu u kobiet ciężarnych może skutkować problemami w rozwoju płodu, dlatego tak ważne jest monitorowanie jego poziomu w tym okresie.

Nadmiar jodu — objawy

Przy zbyt dużej podaży jodu najczęściej pojawiają się:

• metaliczny posmak w ustach;
• nudności i wymioty;
• wysypki;
• zaburzenia pracy tarczycy.

Jeśli dojdzie do przedawkowania jodu, mogą wystąpić silne objawy zatrucia. Typowe przedawkowanie jodu objawia się bólem brzucha, gorączką, a w skrajnych przypadkach nawet zaburzeniami rytmu serca. Aby usunąć nadmiar jodu z organizmu, najczęściej wystarczy zaprzestać suplementacji i ograniczyć źródła jodu w diecie. W poważniejszych sytuacjach konieczna jest konsultacja lekarska.

Jakie są źródła jodu w diecie?

Jod naturalnie znajdziemy w wielu produktach spożywczych. Do najlepszych źródeł jodu zaliczymy:

• ryby morskie (dorsz, mintaj, łosoś, makrela);
• owoce morza (krewetki, małże);
• nabiał (mleko, jogurt, sery);
• jaja;
• wodorosty i algi;
• orzechy (laskowe, arachidowe, włoskie);
• sól jodowana.

Warto więc sięgać po produkty, które zawierają dużo jodu, aby uniknąć ewentualnych niedoborów tego pierwiastka. Osoby stosujące dietę niskosodową powinny szczególnie uważać, ponieważ często rezygnują z soli jodowanej, która jest źródłem jodu w codziennej diecie. Wówczas warto rozważyć suplementację jodu w tabletkach lub kroplach, jednak najlepiej po wcześniejszym badaniu poziomu jodu we krwi i konsultacji z lekarzem rodzinnym lub endokrynologiem.

Jod — zastosowanie

W medycynie jod od dawna stosowany jest jako naturalny środek dezynfekujący. Preparaty z jego dodatkiem pomagają przyspieszać gojenie ran, zapobiegają infekcjom i działają antybakteryjnie. Dobrym przykładem jest płyn Lugola – klasyczny roztwór jodu w jodku potasu - używany do ochrony tarczycy w sytuacjach zagrożenia promieniotwórczego oraz jako środek do odkażania ran. Niektórzy próbują także picia jodyny, jednak ta metoda wymaga szczególnej ostrożności. Stosowanie jodu doustnie powinno zawsze odbywać się pod opieką lekarza rodzinnego lub endokrynologa, ponieważ przedawkowanie jodu może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Działanie jodu jest długofalowe: jod nie przynosi efektów z dnia na dzień, ale regularne przyjmowanie pomaga utrzymać stabilny poziom hormonów i lepsze samopoczucie.

Jod — podsumowanie

Jod jest niezwykle ważnym pierwiastkiem dla naszego zdrowia. Reguluje pracę tarczycy, wspiera metabolizm, odporność i koncentrację. Zarówno jego niedobór, jak i nadmiar mogą jednak zaszkodzić, dlatego warto dbać o prawidłowy poziom jodu dostarczany wraz z codzienną dietą. Wiele osób zastanawia się jednak, czy jod jest szkodliwy? Odpowiedź brzmi nie – jeśli stosujemy go z umiarem. Problem pojawia się dopiero przy przedawkowaniu jodu, co może powodować nadczynność tarczycy lub inne zaburzenia hormonalne. Najlepiej dostarczać jod naturalnie wraz z pożywieniem – z ryb morskich, nabiału, jaj i soli jodowanej. Suplementy, takie jak jod w tabletkach czy w kroplach, warto stosować tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz rodzinny lub endokrynolog.

Wizytę u wybranego specjalisty możesz umówić bez wychodzenia z domu na portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Bibliografia

1. Pyka, B., Zieleń-Zynek, I., Kowalska, J., Ziółkowski, G., Hudzik, B., Gąsior, M., Zubelewicz-Szkodzińska, B. (2019). Zalecenia dietetyczne dotyczące spożywania jodu — w poszukiwaniu konsensusu między kardiologami a endokrynologami. Folia Cardiologica. 14(2), s. 156–160.
2. Przygoda B. (2024). Jod - jego rola, źródła pokarmowe, nadmiar i niedobór. Medycyna Praktyczna. Dostępne na:
3. https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/74618,jod-jego-rola-zrodla-pokarmowe-nadmiar-i-niedobor. (Dostęp: 11.2025) 

Autor