Objawy ostrych zespołów wieńcowych 

Ostre zespoły wieńcowe typowo charakteryzują się występowaniem bólu w klatce piersiowej, który nie ustępuje po zażyciu nitratów. Ból jest gniotący, piekący, dławiący i trwa ponad 20 minut. U niektórych pacjentów ból lokalizuje się w środkowym nadbrzuszu i towarzyszą mu nudności oraz wymioty, przez co może być mylony z dolegliwościami żołądkowymi. 

Chorzy dodatkowo skarżą się na duszność, osłabienie, zawroty głowy czy kołatania serca. Odczuwają również silny niepokój.

W badaniu można stwierdzić stan podgorączkowy, bladość skóry, poty, zmiany osłuchowe nad sercem, a także czasami hipotonię lub poszerzenie żył szyjnych.

Dowiedz się, jakie są dostępne terminy telewizyt u lekarza medycyny ogólnej

Przyczyny ostrych zespołów wieńcowych

Przyczyną wystąpienia ostrych zespołów wieńcowych jest zaburzenie równowagi pomiędzy podażą a zapotrzebowaniem na tlen mięśnia sercowego.

W przypadku zawału z uniesieniem odcinka ST najczęstszą przyczyną jest uszkodzenie blaszki miażdżycowej obecnej w tętnicach wieńcowych, gdzie zakrzep doprowadza do zatkania naczynia.

Zawał bez uniesienia odcinka ST również może być wywołany uszkodzeniem blaszek miażdżycowych, jednak nie dochodzi do całkowitego zahamowania dopływu krwi do danego obszaru. Co więcej, u pacjentów przechodzących zawał NSTEMI często występuje dobrze rozwinięte krążenie oboczne.

W obu przypadkach brak odpowiedniej ilości tlenu doprowadza do uszkodzenia i martwicy fragmentów mięśnia sercowego, które nie są zaopatrywane w wystarczającą ilość tlenu.

Klasyfikacja ostrych zespołów wieńcowych ze względu na zmiany w EKG

Ostre zespoły wieńcowe, ze względu na zmiany obecne w zapisie elektrokardiograficznym (EKG), można podzielić na STEMI i NSTEMI.

• Ostre zespoły wieńcowe bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI) – objawy spowodowane są ograniczeniem przepływu krwi przez tętnice wieńcowe; nie dochodzi jednak do całkowitego zamknięcia naczynia. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost markerów martwicy mięśnia sercowego, natomiast w EKG brak jest uniesienia odcinka ST.
• Ostre zespoły wieńcowe z uniesieniem odcinka ST (STEMI) – powstają wskutek całkowitego zamknięcia lub znacznego ograniczenia przepływu w tętnicach wieńcowych. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się wzrost markerów martwicy mięśnia sercowego, a w EKG widoczne są charakterystyczne zmiany w postaci uniesienia odcinka ST.

Klasyfikacja kliniczna zawału serca

Zawały serca, czyli ostre zespoły wieńcowe, dzielone są przez klinicystów na pięć kategorii.

• Typ 1 – zawał samoistny, wywołany najczęściej przez uszkodzenie blaszki miażdżycowej. W EKG zazwyczaj obserwuje się uniesienie odcinka ST.
• Typ 2 – zawał wtórny.  Do serca doprowadzana jest niewystarczająca ilość tlenu wskutek zwiększonego zapotrzebowania mięśnia sercowego lub zmniejszonej podaży tlenu. Najczęstszymi przyczynami są arytmie, hipotensja czy skurcz naczyń wieńcowych. Zazwyczaj przybiera postać zawału NSTEMI.
• Typ 3 – nagły zgon sercowy.
• Typ 4a – zawał spowodowany interwencją wewnątrznaczyniową (PCI).
• Typ 4b – zawał, którego przyczyną jest zakrzep powstały w stencie.
• Typ 4c – zawał wywołany restenozą.
• Typ 5 – zawał związany z pomostowaniem aortalno-wieńcowym (CABG).

Leczenie zawału serca

W przypadku wystąpienia objawów zawału należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe. W leczeniu przedszpitalnym ratownicy mają możliwość podania tlenu (jeśli pacjent odczuwa duszność), zastosowania azotanów, beta-blokerów, kwasu acetylosalicylowego (ASA) lub morfiny. Leczenie szpitalne zawału zależy od jego typu.

W przypadku zawału NSTEMI z dużym ryzykiem zgonu konieczna jest interwencja kardiologa i przeprowadzenie koronarografii, a jeśli zajdzie taka potrzeba – angioplastyki wieńcowej.

Podobne postępowanie stosuje się w zawale STEMI, przy czym chory powinien trafić na stół operacyjny w ciągu 2 godzin od rozpoznania.

Wizytę u wybranego specjalisty, m.in. z dziedziny kardiologii możesz umówić za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Bibliografia

1. Budaj, A., Bednarz, B., Leśniak, W. (2025). Ostre zespoły wieńcowe. Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.5.2. (Dostęp: 10.2025).
2. Choroba niedokrwienna serca. (2022). Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.5. (Dostęp: 10.2025).

Autor