Legionella pneumophilia — co trzeba o niej wiedzieć?

Bakteria rozwija się najlepiej w temperaturze około 25–40°C, natomiast ginie w temperaturze powyżej 60°C. Do zakażenia dochodzi przez inhalację zakażonego aerozolu lub przez aspirację zakażonej wody. W organizmie bakterie namnażają się w pęcherzykach płucnych i monocytach.

Dostępne terminy wizyt online u lekarza medycyny ogólnej

Skąd nazwa „Choroba legionistów”?

Choroba legionistów, która jest jedną z klinicznych manifestacji zakażenia bakterią Legionella pneumophilia, została opisana po raz pierwszy w 1976 r. Podczas zjazdu amerykańskich kombatantów doszło do masowych zachorowań na zapalenie płuc wśród uczestników zjazdu oraz obsługi hotelu, w którym spotkanie się odbywało. Zachorowało 221 osób, z czego zmarły 34. Biorąc pod uwagę grupę chorych, media nadały nazwę chorobie – choroba legionistów – i nazwa ta jest używana do dziś. W późniejszym czasie zachorowania powiązano z nowo opisaną bakterią Legionella pneumophilia, wykrytą w klimatyzacji budynku.

Gorączka Pontiac — jak się objawia?

Gorączka Pontiac to łagodna postać, pod którą może przebiegać zakażenie bakterią Legionella pneumophila. U osób chorych pojawiają się objawy grypopodobne, takie jak::

• gorączka;
• bóle kostno-stawowe;
• suchy kaszel;
• bóle głowy
• osłabienie;
• nudności i wymioty;
• biegunki.

Okres wylęgania, czyli czas od zakażenia do pojawienia się objawów, wynosi od kilku godzin do 3 dni. Choroba trwa zazwyczaj około 2–5 dni i ma charakter samoograniczający się. Leczenie polega na stosowaniu leków łagodzących objawy.

Przebieg choroby legionistów

Choroba legionistów jest ciężką postacią zapalenia płuc wywołanego zakażeniem bakterią Legionella pneumophila. Okres wylęgania wynosi od 2 do 10 dni, jednak w niektórych przypadkach może się wydłużyć nawet do 3 tygodni. Początek choroby przypomina gorączkę Pontiac lub grypę. Pojawiają się bóle mięśni, wysoka gorączka z dreszczami, a u niektórych pacjentów występuje duszność i ból w klatce piersiowej. Dodatkowo w chorobie legionistów, poza objawami ze strony układu oddechowego, mogą pojawić się objawy neurologiczne w postaci nadmiernej senności lub zaburzeń świadomości.

Choroba legionistów wymaga jak najszybszego włączenia antybiotykoterapii.

Czynniki ryzyka choroby legionistów

Choroba legionistów występuje przede wszystkim u osób przebywających w wilgotnych, klimatyzowanych pomieszczeniach. Ryzyko zachorowania jest większe m.in. u osób:

• w wieku powyżej 40 lat;
• palaczy papierosów;
• alkoholików;
• chorych na cukrzycę;
• z chorobą nowotworową;
• z chorobami sercowo-naczyniowymi;
• u pensjonariuszy domów opieki;
• pacjentów często hospitalizowanych.

Jak wygląda diagnostyka choroby legionistów?

Rozpoznanie choroby legionistów stawiane jest przez lekarza na podstawie objawów klinicznych oraz badania PCR, do którego materiał stanowi plwocina, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe lub wymaz z gardła.

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza medycyny rodzinnej, który w razie potrzeby skieruje chorego na odpowiedni oddział.

Choroba legionistów najczęściej leczona jest na oddziale chorób zakaźnych, oddziale wewnętrznym (internistycznym) lub oddziale pulmonologicznym.

Wizytę u wybranego specjalisty, m.in. z dziedziny medycyny rodzinnej, możesz umówić za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Leczenie zapalenia płuc

Leczenie zapalenia płuc wywołanego przez Legionella pneumophila opiera się przede wszystkim na antybiotykoterapii. Antybiotykami pierwszego rzutu są fluorochinolony, m.in. lewofloksacyna, cyprofloksacyna czy ofloksacyna. Alternatywnie stosuje się makrolidy lub doksycyklinę.

Bibliografia

1. Przybyłowski, T., Kuś, J. (2023). Zapalenie płuc wywołane przez Legionella pneumophila. Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.3.11.13.3 (Dostęp: 10.2025).
2. Legionelloza (choroba legionistów). (2023). Gov.pl – PSSE Leszno. Dostępne na: https://www.gov.pl/web/psse-leszno/legionelloza-choroba-legionistow. (Dostęp: 10.2025).
3. Parfieniuk-Kowerda, A., Wiercińska, M. (2024). Legionella: choroba legionistów i gorączka Pontiac. Przyczyny, objawy i leczenie. Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-bakteryjne/162560,legionellozy. (Dostęp: 10.2025).

Autor