Pasożyty ludzkie — rodzaje

Rodzaje pasożytów ludzkich dzielą się w zależności od miejsca ich bytowania w naszym ciele. W sytuacji, gdy żyją one na skórze mamy do czynienia z pasożytami zewnętrznymi, jeśli z kolei zajmują organy wewnętrzne — pasożytami wewnętrznymi.

Pasożyty wewnętrzne

Pasożyty wewnętrzne bytują wewnątrz organizmu ludzkiego. Najczęściej spotykanymi pasożytami wewnętrznymi są owsiki, glista, tasiemce, włośnica i węgorek jelitowy. 

Owsiki są najczęściej występującymi pasożytami u dzieci i trafiają do organizmu drogą pokarmową. Można je zaobserwować u dzieci w okolicach odbytu, szczególnie w nocy. Glista ludzka bytuje z kolei w jelitach, a dostaje się do organizmu przez spożycie np. nieumytych warzyw. Innymi pasożytami żyjącymi w ludzkich jelitach są tasiemce, które mogą dostać się do organizmu poprzez spożycie surowego lub niedogotowanego mięsa. Poprzez spożycie zakażonego mięsa, w szczególności dziczyzny, można również zarazić się innym pasożytem — włośnicą. Ta jednak nie bytuje w przewodzie pokarmowym, ale trafia do mięśni. Pasożytami wewnętrznymi można również zarazić się przez skórę. Kontakt, najczęściej bosą stopą w miejscu publicznym, może wywołać zakażenie węgorkiem jelitowym.

Pasożyty zewnętrzne

Pasożyty zewnętrzne żyją na skórze człowieka. Do najczęściej występujących zaliczane są wszy, świerzbowiec, pchły oraz kleszcze. 

Wszy żywią się krwią i w zależności od miejsca występowania możemy mieć do czynienia z wszami głowowymi, odzieżowymi lub łonowymi. Innymi pasożytami żywiącymi się ludzką krwią są pchły i kleszcze. Świerzbowiec z kolei jest roztoczem, które drąży tunele w ludzkiej skórze.

Dostępne terminy wizyt online u lekarza rodzinnego

Pasożyty ludzkie — drogi zakażenia

Pasożyty ludzkie mogą w różny sposób dostać się do organizmu człowieka, a droga zakażenia jest indywidualna dla każdego pasożyta. Najczęściej pasożyty dostają się do organizmu drogą pokarmową z zakażonym pokarmem, ale mogą również przedostawać się poprzez kontakt zewnętrzny, np. z zakażonym zwierzęciem czy glebą, albo być przenoszone przez inne zwierzęta, jak na przykład komary.

Z wymienionych powyżej, najczęściej występujących ludzkich pasożytów, drogą pokarmową do organizmu dostają się:

• owsiki — przez spożycie jaj znajdujących się na rękach, pościeli;
• glista — przez spożycie nieumytych warzyw;
• tasiemce — przez spożycie surowego lub niedogotowanego mięsa;
• włośnica — przez spożycie zakażonego mięsa, głównie dziczyzny.

Z kolei pasożytami, których droga zakażenia jest kontaktowa, są:

• wszy;
• pchły;
• kleszcze;
• świerzb;
• węgorek jelitowy.

Objawy zakażenia pasożytem ludzkim

Pasożyty ludzkie żywią się swoim nosicielem, przez co mogą wywoływać różne objawy w zależności od miejsca swojego bytowania. W przypadku pasożytów zewnętrznych (wszy, pchły, świerzb) najczęstszymi objawami są reakcje alergiczne, swędzenie skóry oraz zmiany skórne. W przypadku kleszczy istnieje ryzyko przeniesienia dodatkowo innej choroby, takiej jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu.

Pasożyty wewnętrzne objawiają się głównie dolegliwościami ze strony układu pokarmowego: bólami brzucha, biegunkami, zaparciami. Co więcej, w przypadku owsików charakterystycznym objawem jest swędzenie w okolicach odbytu. Glista ludzka, poza typowymi objawami ze strony układu pokarmowego, daje również objawy w postaci kaszlu, a z kolei włośnica powoduje ból mięśni, gorączkę i opuchliznę twarzy.

Pasożyty ludzkie — diagnostyka

Pasożyty ludzkie często dają nieswoiste objawy, w związku z czym dalsze kroki usuwania pasożytów wymagają wcześniejszej diagnostyki w celu ustalenia, jaki pasożyt jest odpowiedzialny za rozwój choroby. Lekarz na podstawie objawów może skierować na takie badania diagnostyczne jak badanie kału (w celu wykrycia jaj danego pasożyta), badanie krwi, testy molekularne lub biopsja.

Leczenie zakażenia pasożytem ludzkim

Pasożyty ludzkie leczone są w zależności od rodzaju pasożyta, który wywołał chorobę. Może obejmować leczenie farmakologiczne, lekami takimi jak albendazol, mebendazol, metronidazol czy pyrantel, ale również leczenie wspomagające — zmniejszające objawy choroby. Posiadając zwierzę domowe, należy pamiętać, że pasożyt mógł także przenieść się na niego i udać się do weterynarza w celu odrobaczania. 

Leczenie pasożytów ludzkich zależy od nasilenia objawów oraz rodzaju pasożyta. Terapia powinna być za każdym razem poprzedzona wizytą u lekarza rodzinnego lub specjalisty chorób zakaźnych.

Wizytę u lekarza w Twojej okolicy znajdziesz i zarezerwujesz na stronie LekarzeBezKolejki.pl.

Bibliografia

1. Rymer, W., Wroczyńska, A. (2023). Choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego. Medycyna praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.4.24.14. (Dostęp: 11.2025)
2. Popielska, J., Marczyńska, M. (2012). Najczęstsze zarażenia pasożytnicze w Polsce. Pediatria po dyplomie. Dostępne na: https://podyplomie.pl/pediatria/12173,najczestsze-zarazenia-pasozytnicze-w-polsce?srsltid=AfmBOopZc7I0naZEaekikWL-C4_t0hrxSWlmgOvZRgJzqepdOzYVIiZr. (Dostęp: 11.2025)
3. Własienko, A., Kuchar, R. (2017). Diagnostyka, leczenie i profilaktyka najczęstszych chorób pasożytniczych u dzieci — problemy współczesnego pediatry i specjalisty medycyny rodzinnej. Lekarz POZ, s. 154-160.

Autor