Czym są zaburzenia słuchu?

Zaburzenia słuchu dotyczą wszystkich nieprawidłowości związanych z odbieraniem dźwięku. Zaburzenia słuchu to nie tylko niedosłyszenie, może to być również nieprawidłowe odbieranie dźwięków. Problem może dotyczyć ucha zewnętrznego, środkowego, wewnętrznego i nerwu słuchowego. Takie zaburzenia mogą być przewlekłe lub przejściowe, wszystko zależy od przyczyn zaburzeń oraz Twojej reakcji na pierwsze objawy. Im szybciej skontaktujesz się z laryngologiem, tym większe szanse na odzyskanie prawidłowego słuchu. 

Do najczęściej występujących zaburzeń słuchu należą:

• niedosłuch przewodzeniowy;
• niedosłuch odbiorczy;
• mieszane zaburzenia słuchu;
• szumy uszne;
• zaburzenia percepcji dźwięku.

Jakie są najczęstsze objawy zaburzeń słuchu?

Zaburzenia słuchu mogą dawać u Ciebie w różne objawy. Nie zawsze muszą oznaczać całkowitą lub częściową utratę słuchu. Mogą wystąpić objawy związane z nieprawidłowym odbiorem dźwięków, takie jak:

• echo w uchu;
• podwójne słyszenie;
• słyszenie własnego głosu;
• słyszenie zniekształconych dźwięków;
• omamy słuchowe. 

Pierwsze objawy problemów ze słuchem mogą być delikatne i trudno zauważalne. Gdy tylko je zauważysz, niezwłocznie skontaktuj się z laryngologiem.

Przyczyny zaburzeń słuchu

Zaburzenia słuchu mogą być spowodowane różnymi czynnikami. Objawy mogą świadczyć o między innymi dysfunkcji trąbki słuchowej, zmianach ciśnienia w uchu środkowym, infekcji lub chorobach ucha wewnętrznego. Mogą one być wrodzone lub nabyte.  

Echo i pogłos w uchu — skąd się biorą? 

Echo w uchu to dolegliwość, podczas której występuje nieprawidłowy odbiór dźwięków — może wydawać się, że dźwięk się odbija lub wraca z opóźnieniem. Do najczęstszych przyczyn wystąpienia echa w uchu zaliczamy:

• niedrożność trąbki Eustachiusza;
• przewlekłe zapalenie ucha środkowego;
• obecność płynu w jamie bębenkowej;
• patologia ucha wewnętrznego;
• nadmierna drożność trąbki słuchowej.

Pogłos w uchu lub słyszenie własnego głosu podczas mówienia (autofonia) może wystąpić także przejściowo po infekcji górnych dróg oddechowych.

Omamy słuchowe — kiedy wymagają pilnej konsultacji lekarskiej?

Omamy słuchowe mogą dotyczyć prostych dźwięków, np. szumu, stukania lub gwizdania. Jednak mogą wystąpić również w formie pojedynczych słów lub złożonych zdań. Jeśli słyszysz dźwięki, a nie ma ich źródła, może być tego kilka przyczyn:

• zaburzenia psychiczne — ciężka depresja, psychoza, schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa. W tym przypadku omamy słuchowe mają zwykle specyficzny charakter (głosy, złożone komunikaty)
• choroby neurologiczne — np. w chorobie Alzheimera;
• wady słuchu — omamy słuchowe mogą wystąpić u osób cierpiących na niedosłuch. 

Pilnie skontaktuj się z laryngologiem, neurologiem lub psychiatrą w celu diagnostyki omamów słuchowych, szczególnie jeśli objaw ten wystąpił nagle.

Ból ucha i szyi — czy może mieć związek ze słuchem?

Nie każdy ból ucha musi być związany z chorobą narządu słuchu. Ze względu na unerwienie ucha dolegliwości mogą promieniować np. z szyi, kręgosłupa szyjnego, szczególnie wśród osób pracujących w pozycji siedzącej. Takie objawy mogą być związane z napięciem mięśniowym, zmianami zwyrodnieniowymi, dysfunkcją stawu skroniowo-żuchwowego. 

Jeśli występuje u Ciebie ból ucha, pracujesz na siedząco lub z głową pochyloną do przodu, skontaktuj się z laryngologiem, ale również z fizjoterapeutą.

Zatykanie uszu a stres 

Przewlekły stres może powodować skurcze naczyń krwionośnych i gorsze dotlenienie ucha wewnętrznego. Może on również powodować napięcie mięśni oraz zwiększenie wrażliwości układu nerwowego na bodźce. To wszystko może doprowadzić do pojawienia się u Ciebie szumów usznych, uczucia zatkanego ucha oraz nadwrażliwości na dźwięki. W sytuacji przewlekłego stresu może pojawić się u Ciebie również problem w rozumieniu mowy. Jeśli podczas badań słuchu lekarz nie wykryje żadnych nieprawidłowości, przemyśl, w jakich momentach pojawia się problem oraz czy nie występują inne objawy przewlekłego stresu, np. napięcie, bezsenność.

Dziwne odgłosy w uszach podczas przełykania 

Odgłosy podczas przełykania takie jak klikanie, trzaskanie lub przeskakiwanie wynikają z pracy trąbki słuchowej Eustachiusza. Odpowiada ona za wyrównanie ciśnienia pomiędzy uchem środkowym a otoczeniem. Taka sytuacja może pojawiać się, gdy jesteś przeziębiony, masz alergię lub zapalenie zatok. Jeśli odgłosy podczas przełykania utrzymują się przez dłuższy czas, skontaktuj się z laryngologiem, ponieważ może to świadczyć o schorzeniach trąbki słuchowej, problemach z wyrównywaniem ciśnienia lub stanem zapalnym.

Jak wygląda diagnostyka zaburzeń słuchu?

Kluczowe znaczenie w zaburzeniach słuchu ma wczesna diagnostyka. Rozpoczyna się ona od szczegółowego wywiadu medycznego oraz badania laryngologicznego. W zależności od objawów laryngolog lub audiolog może zlecić Ci wykonanie badań takich jak:

• otoskopię;
• audiometrie tonalną;
• tympanometrię;
• badanie słuchowych potencjałów wywołanych;
• badanie obrazowe.

Badania te pozwolą ocenić budowę ucha, zakres słyszalności oraz zlokalizować problem powodujący zaburzenia słuchu. 

W niektórych przypadkach konieczna może się okazać również konsultacja u neurologa, laryngologa lub psychiatry. 

Wizytę u wybranego specjalisty umówisz z łatwością za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Leczenie zaburzeń słuchu

Leczenie zaburzeń słuchu zależy od powodu ich wystąpienia. Im szybsze wdrożenie odpowiedniego leczenia, tym większa szansa na poprawę lub zachowanie słuchu. Dlatego nigdy nie ignoruj pierwszych objawów zaburzeń słuchu. 

Możliwe metody leczenia obejmują:

• farmakoterapię;
• leczenie infekcji;
• rehabilitację;
• założenie aparatów słuchowych;
• leczenie schorzeń neurologicznych;
• leczenie zaburzeń psychicznych.

Jak zapobiegać zaburzeniom słuchu?

Słuch jest ważnym i wrażliwym zmysłem. Dlatego pamiętaj, żeby o niego dbać, aby jak najdłużej pozostał w jak najlepszej kondycji. Do profilaktyki zaburzeń słuchu zaliczamy:

1. Unikanie hałasu — bezpieczny poziom hałasu to 85 dB. W przypadku konieczności przebywania w głośniejszych miejscach w miarę możliwości korzystaj ze słuchawek wyciszających.
2. Dbaj o higienę uszu — wykorzystuj do tego specjalne preparaty, ale unikaj korzystania z patyczków kosmetycznych, ponieważ one, zamiast usuwać woskowinę z ucha, wpychają ją głębiej do kanału słuchowego.
3. Lecz infekcje nosa i gardła — nie ignoruj ich, ponieważ mogą prowadzić do zaburzeń słuchu.
4. Regularnie badaj słuch oraz swój stan zdrowia. 

Bibliografia

1. Wu, F., Zhou, C. (2024). Hearing Impairment and Cognitive Function: Mediating Role of Social Isolation and Depression. American journal of Alzheimer's disease and other dementias, 39. DOI:10.1177/15333175241227318.
2. Kremer, H., Del Castillo, I. (2022). Genetics of Hearing Impairment. Genes, 13(5), s. 852. DOI:10.3390/genes13050852.
3. Wang, H. F., Zhang, W., Rolls, E. T., Alzheimer's Disease Neuroimaging Initiative, Li, Y., Wang, L., Ma, Y. H., Kang, J., Feng, J., Yu, J. T., Cheng, W. (2022). Hearing impairment is associated with cognitive decline, brain atrophy and tau pathology. EBioMedicine, 86, 104336. DOI:10.1016/j.ebiom.2022.104336.

Autor