Co to jest anhedonia?

Anhedonia negatywnie wpływa na doświadczanie codziennych czynności oraz pogarsza jakość życia. Może znacząco zmniejszać motywację do działania i powodować trudności w rozpoczęciu jakichkolwiek czynności, a także nieraz objawia się utratą dotychczasowych zainteresowań. Może również powodować utratę satysfakcji z kontaktów międzyludzkich, brak satysfakcji ze spotkań lub wycofywanie się z interakcji społecznych. Osoby odczuwające anhedonię mogą skarżyć się na brak radości z życia, utratę sensu życia czy zobojętnienie.

Neurobiologicznie anhedonia wynika ze zmian w neuroprzekaźnikach. Niedobór dopaminy hamuje układ nagrody w mózgu i zmniejsza odczuwanie przyjemności. Istotną rolę w odczuwaniu satysfakcji odgrywają także endorfiny. Rozregulowanie układu nagrody upośledza przewidywanie, doświadczanie i zapamiętywanie sytuacji sprawiających przyjemność.

Dostępne terminy telewizyt u lekarza psychiatry

W jakich chorobach występuje anhedonia?

Anhedonia jest objawem różnych chorób i zaburzeń psychicznych. To w nich należy upatrywać przyczyny anhedonii. Brak odczuwania przyjemności jest jednym z głównych objawów depresji, ale nie oznacza to, że każda osoba chora na depresję będzie odczuwać anhedonię. Nie można również rozpoznać depresji jedynie na podstawie występowania anhedonii. Niezbędne jest także występowanie innych objawów, m.in. obniżonego nastroju. 

Anhedonia występuje również jako jeden z objawów negatywnych w schizofrenii. Może pojawić się także w zaburzeniach lękowych, PTSD, zaburzeniach osobowości, chorobie afektywnej dwubiegunowej, chorobach neurodegeneracyjnych (np. chorobie Parkinsona czy Alzheimera). Anhedonia może pojawić się u osób doświadczających przewlekłego stresu. U osób uzależnionych anhedonia występuje w momencie przerwania stosowania danej substancji i często jest przyczyną ponownego sięgnięcia po używki. Wiąże się ona z rozregulowaniem działania układu nagrody.

Jak leczyć anhedonię?

Niestety, nie ma szybkiego rozwiązania i leku na brak motywacji. W związku z tym, że anhedonia nie jest chorobą, ale objawem choroby, należy skupić się na leczeniu choroby wywołującej anhedonię. Sposób leczenia anhedonii zależy od jej przyczyny. Anhedonia występuje tak długo, jak długo trwa choroba, która ją powoduje. 

W przypadku depresji i zaburzeń lękowych leczenie najczęściej polega na zastosowaniu leków z grupy selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Pomocna okazać się może także psychoterapia, np. poznawczo-behawioralna. U pacjentów ze schizofrenią lekarz może wybrać leki przeciwpsychotyczne trzeciej generacji, które silniej oddziałują na objawy negatywne schizofrenii. 

Domowe leczenie anhedonii nie jest dobrym pomysłem. Leki bez recepty nie pomogą na anhedonię, kiedy nie znamy jej przyczyny. Mogą za to opóźnić moment, kiedy chory trafi pod opiekę specjalisty. 

Możesz wspomóc proces leczenia zadbaniem o odpowiednie odżywianie, sen czy aktywność fizyczną. Praktykowanie uważności (mindfulness) może pomóc Ci nauczyć się przyjemności na nowo. 

Jak odzyskać chęci do życia?

Czy anhedonia jest uleczalna? Jak najbardziej! Ale przede wszystkim musisz sięgnąć po pomoc specjalisty. Skontaktuj się z lekarzem psychiatrą, psychologiem lub psychoterapeutą. W leczeniu niezbędne jest postawienie właściwej diagnozy oraz zastosowanie odpowiedniego leczenia. Niezbędna może okazać się farmakoterapia. Psychiatra dobierze leki w zależności od występujących objawów.

Wizytę u wybranego specjalisty możesz umówić z łatwością i bez wychodzenia z domu na portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Anhedonia wpływa na wiele obszarów życia — relacje, życie zawodowe, zainteresowania i zdrowie. Aby ułatwić sobie powrót do aktywności sprzed choroby, warto skorzystać z pomocy psychoterapeuty lub psychologa. Pomogą Ci oni lepiej zrozumieć swoje uczucia i myśli oraz nauczą Cię, jak radzić sobie z brakiem motywacji i odzyskać chęć do życia. 

Bibliografia

1. Rybicka, W. (2023). Anhedonia – objawy, przyczyny, leczenie. Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/324255,anhedonia-objawy-przyczyny-leczenie. (Dostęp: 11.2025)
2. Barkus, E. (2021). The effects of anhedonia in social context. Current Behavioral Neuroscience Reports, 8(3), s. 77-89. DOI: 10.1007/s40473-021-00232-x. 
3. Sandman, C. F., Craske, M. G. (2021). Psychological treatments for anhedonia. Current Topics in Behavioral Neurosciences, 58, s. 491–513. DOI: 10.1007/7854_2021_291. 

Autor