- Polecane
- Endokrynologia
- Okulistyka
- Ortopedia
- Stomatologia
- Alergologia
- Kardiologia
- Ginekologia
- Dermatologia
- Neurologia
- Laryngologia
- Urologia
- Pulmonologia
- Diabetologia
- Zdrowie
- Odżywianie i Diety
- Pediatria
- Badania i diagnostyka
- proktologia
- Psychiatria i psychologia
- Reumatologia
- medycyna estetyczna
- Hematologia
- Onkologia
- Chirurgia
- Czasopismo OSOZ
- Nefrologia
- Gastrologia
Niestrawność (dyspepsja) po posiłku – czy i jak można jej zapobiegać?
Dyspepsja (inaczej niestrawność) wywołuje zazwyczaj ból lub dyskomfort w nadbrzuszu. Związana jest z przyjmowaniem i trawieniem pokarmów. Jak objawia się niestrawność po posiłku i jak sobie z nią poradzić? Czy można jej zapobiegać? Sprawdźmy!
![Kobietę boli brzuch z powodu niestrawności.](https://lekarzebezkolejki.pl/blog/zdjecie/niestrawnosc-przyczyny.jpg)
Niestrawność – czym jest i jakie są jej przyczyny?
Pod pojęciem dyspepsji kryje się niejednorodna grupa schorzeń przebiegających z uczuciem przewlekłego bądź nawracającego bólu i dyskomfortu w środkowej części nadbrzusza. W krajach rozwiniętych może dotyczyć nawet 20-30% populacji.
Wyróżniamy dwa rodzaje niestrawności:
- dyspepsja organiczna (wtórna do innej choroby);
- dyspepsja czynnościowa.
Dyspepsja czynnościowa a organiczna
Najczęściej występującą postacią jest dyspepsja czynnościowa, której przyczyny nie są do końca wyjaśnione. Są to zaburzenia czynnościowe bez zmian strukturalnych i biochemicznych.
Inaczej jednak wygląda to w przypadku dyspepsji organicznej. Do jej pojawienia się przyczyniają się między innymi:
- choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy,
- choroba refluksowa przełyku,
- nowotwory przełyku i żołądka,
- choroby trzustki;
- niektóre leki (NLPZ, żelazo, teofilina, kortykosteroidy, bisfosfoniany).
Niestrawność w ciąży
Szacuje się, że dyspepsja w ciąży występuje częściej niż dyspepsja czynnościowa i może dotyczyć 50-80% ciężarnych. Za pojawiającą się niestrawność w początkowej fazie ciąży mogą odpowiadać zmiany hormonalne, a w kolejnych miesiącach zmiany anatomiczne. Pojawiające się dolegliwości często upośledzają jakość życia i radość z tego wyjątkowego dla kobiety czasu. Jeśli objawy, takie jak wzdęcia, zgaga, nudności czy wymioty, są bardzo uporczywe – warto zasięgnąć porady ginekologa prowadzącego ciążę bądź gastroenterologa. Ponadto, warto stosować dobrze zbilansowaną dietę, dbać o regularność posiłków czy zjadanie mniejszych porcji jedzenia, ale częściej.
Do wybranego specjalisty możesz umówić się bez wychodzenia z domu poprzez portal LekarzeBezKolejki.pl.
Umów się do lekarza rodzinnego
Objawy niestrawności
Pojawiająca się dyspepsja u każdego może przebiegać zupełnie inaczej, dlatego tak ważna jest samoobserwacja pojawiających się dolegliwości. Objawy niestrawności mogą być różne, a najbardziej charakterystycznych zalicza się:
- uczucie pełności i zalegania pokarmu w żołądku po posiłku,
- ból w nadbrzuszu,
- uczucie pieczenia w górnej części brzucha,
- wczesne uczucie sytości.
Ponadto, objawy takie jak nawracające odbijania, wymioty, nudności, zmniejszenie masy ciała, odbijanie treścią pokarmową czy ponowne przeżuwanie cofniętego pokarmu również mogą wskazywać na niestrawność żołądkową.
Dyspepsja – leczenie
Leczenie dyspepsji zależy od rodzaju i przyczyny, która prowadzi do pojawienia się dolegliwości. W niestrawności organicznej postępowanie polega na wyleczeniu choroby będącej przyczyną dyspepsji.
W leczeniu dyspepsji czynnościowej stosuje się:
- odpowiednią dietę;
- leki przeciwwydzielnicze;
- prokinetyki;
- eradykację Helicobacter pylori;
- antydepresanty;
- psychoterapię;
- leczenie uzupełniające i leczenie alternatywne.
Zioła na niestrawność
Do leczenia uzupełniającego zalicza się stosowanie preparatów ziołowych. Warto pamiętać, że nie należy ich stosować rutynowo, a najlepiej tylko pod okiem lekarza prowadzącego. Podczas niestrawności pomocne mogą okazać się preparaty z mięty pieprzowej, dziurawca czy siemienia lnianego.
Dieta przy niestrawności
Duże znaczenie w leczeniu niestrawności przypisuje się odpowiednio dobranej diecie. Pacjenci z dyspepsją powinni zwrócić szczególną uwagę na styl życia i sposób odżywiania. U osób z dyspepsją warto zadbać o wykluczenie produktów ciężkostrawnych, tłustych i ostro przyprawionych dań. Ponadto, takie produkty jak cebula, pieprz, owoce cytrusowe, kawa, napoje gazowane, alkohol, produkty wędzone, tłuste gatunki mięs, pełnotłusty nabiał czy czekolada częściej wiążą się z nasileniem objawów dyspeptycznych. Należy więc starać się unikać ich w codziennej diecie.
W zmaganiu się z niestrawnością, pomocne może być prowadzenie własnego dzienniczka samoobserwacji. Na jego podstawie będzie można określić, kiedy i po jakim posiłku pojawiają się dolegliwości.
Niestrawność – czy można jej zapobiegać?
Na pytanie, czy można zapobiegać dyspepsji, odpowiedź brzmi: to zależy. Najważniejsze jest ustalenie dokładnej przyczyny dolegliwości i wyżej wspomniana samoobserwacja.
Poprawę w dolegliwościach dyspeptycznych można uzyskać zmieniając swój styl życia. Do zaleceń wspomagających zapobieganie niestrawności zalicza się:
- spożywanie małych objętościowo, ale częstszych posiłków,
- unikanie posiłków nocnych,
- dbanie o regularną aktywność fizyczną,
- wypijanie odpowiedniej ilości płynów,
- zaprzestanie palenia papierosów i spożywania alkoholu,
- dokładne przeżuwanie pokarmów i wolniejsze jedzenie,
- wprowadzenie technik relaksacyjnych.
Bibliografia:
- Marlicz, K., Fyderek, K. Wiercińska, M. (2021). Dyspepsja (niestrawność) – objawy, leki i dieta. Medycyna Praktyczna. Dostępna na: https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/zoladek/50640,dyspepsja (Dostęp: 01.2023).
- Zwolińska-Wcisło, M., Galicka-Latała, D. (2008). Epidemiologia, podział raz zasady postępowania w dyspepsji czynnościowej. Przegląd Lekarski, 65/12.
- Bartnik, W. (2011). Dyspepsja – co nowego na Kongresie Digestive Disease Week w Chicago w 2011 roku? Gastroenterologia Kliniczna, tom 3, nr 3, s. 99-105.
Autor
Redakcja LekarzeBezKolejki.pl - W skład zespołu redakcyjnego portalu LekarzeBezKolejki.pl wchodzą wykwalifikowani farmaceuci. Ich bogate doświadczenie zawodowe i gruntowna wiedza nabyta na studiach farmaceutycznych umożliwiają tworzenie wiarygodnych i rzeczowych tekstów zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach naukowych (EBM). Treści te są zawsze oparte na solidnych źródłach, takich jak aktualne badania naukowe czy specjalistyczne publikacje. Zespół łączy profesjonalizm z pasją do ciągłego rozwijania się i chęcią dzielenia się wiedzą, co przekłada się na atrakcyjne i wciągające materiały edukacyjne dla użytkowników.