Znajdź wolny termin
spośród wielu
dostępnych na najbliższy rok
Znajdź wolny termin
spośród wielu
dostępnych na najbliższy rok
Znajdź lekarza w okolicy
Wybierz termin i godzinę
Zarezerwuj wizytę
Przyjdź na wizytę
Umów się do lekarza na NFZ lub prywatnie.
Znajdź wolny termin wizyty teraz!W skład zespołu redakcyjnego portalu LekarzeBezKolejki.pl wchodzą wykwalifikowani farmaceuci. Ich bogate doświadczenie zawodowe i gruntowna wiedza nabyta na studiach farmaceutycznych umożliwiają tworzenie wiarygodnych i rzeczowych tekstów zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach naukowych (EBM). Treści te są zawsze oparte na solidnych źródłach, takich jak aktualne badania naukowe czy specjalistyczne publikacje. Zespół łączy profesjonalizm z pasją do ciągłego rozwijania się i chęcią dzielenia się wiedzą, co przekłada się na atrakcyjne i wciągające materiały edukacyjne dla użytkowników.
Inozytol to organiczny związek chemiczny, naturalnie występujący w organizmach ludzkich, zwierzęcych i roślinnych. Jest niezbędny do prawidłowej pracy organizmu człowieka. Jakie działanie i właściwości posiada inozytol? Gdzie w pożywieniu znajduje się inozytol? Jakie jest jego zastosowanie?
Kortyzol to hormon steroidowy, który jest wytwarzany przez korę nadnerczy. Jest znany jako hormon stresu, ponieważ jego poziom w organizmie wzrasta w odpowiedzi na stres fizyczny lub emocjonalny. Jakie funkcje pełni w organizmie człowieka? Dlaczego jego podwyższony poziom jest szkodliwy dla zdrowia?
Choroby układu oddechowego są często spotykane zarówno u osób dorosłych, jak i dzieci. Jednym z tego rodzaju schorzeń jest ostre zapalenie oskrzelików. Co może być przyczyną zapalenia oskrzelików? W jaki sposób przebiega choroba oraz jak ją leczyć?
Odma opłucnowa to schorzenie charakteryzujące się nagromadzeniem powietrza w przestrzeni między płucami a opłucną, czyli błoną pokrywającą wewnętrzną stronę klatki piersiowej. Rozwija się w następstwie uszkodzenia płuc lub ścian klatki piersiowej. Jakie objawy daje odma płucna i jak się ją leczy?
Skóra jest największym narządem naszego organizmu i pełni niezwykle ważne funkcje, niezbędne do życia. Odpowiada m.in. za regulację temperatury ciała, odbieranie wrażeń czuciowych, ale także chroni przed czynnikami zewnętrznymi. Skóra, tak jak każdy narząd ludzkiego ciała, narażona jest na różnego rodzaju uszkodzenia i schorzenia, a choroby skóry wpływają nie tylko na jej wygląd, ale także funkcjonowanie i zdrowie. Jedną z częstszych przyczyn wizyt u dermatologa czy trychologa jest łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS). Czym się ono objawia oraz jak można leczyć ŁZS?
Uchyłki jelitowe to jedna z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego. Jej występowanie znacznie zwiększa się po 60. roku życia. W świetle dostępnej literatury, uchyłki mogą być nabyte lub wrodzone. Jak objawiają się uchyłki jelita grubego? Czy uchyłki jelita grubego da się wyleczyć? Jaką dietę stosować przy uchyłkach jelitowych?
Na rynku produktów spożywczych coraz częściej mamy do czynienia z asortymentem zastępującym powszechnie znany biały cukier. Społeczeństwo szuka alternatyw, dzięki którym uda się ograniczyć przyjmowanie kalorii, nie rezygnując jednocześnie ze słodkiego smaku. Jedną z nich jest stewia. Czym jest ten bezkaloryczny zamiennik białego cukru? Jakie są właściwości i zastosowanie stewii?
Szczelina odbytu jest bolesną raną błony śluzowej kanału odbytu, pojawiającą się najczęściej od strony kości ogonowej. Dolegliwość ta jest częstym powodem wizyt u lekarza proktologa, ze względu objawy, które utrudniają pacjentom codzienne funkcjonowanie. Jak skutecznie leczyć szczelinę odbytu? Czy da się jej zapobiec?
Zapalenie jądra i najądrza to jednostka chorobowa najczęściej spowodowana zakażeniem bakteryjnym. Głównymi patogenami u mężczyzn przed 35. rokiem życia są m.in. Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae przenoszone drogą płciową. U mężczyzn po 50. roku życia zakażenie może być wywołane bakteriami jelitowymi, mającymi zdolność do wywoływania infekcji układu moczowego, np. Escherichia coli. Czasami zakażenie bywa spowodowane wirusami, m.in. Coxsackie, Rubella, lub pojawia się jako powikłanie nagminnego zapalenia przyusznic (świnki). Jakie są objawy zapalenia jądra? Jak leczyć to schorzenie?
Badania macicy są często przeprowadzane w celu oceny stanu i funkcji tego narządu u kobiet w każdym wieku. Dostępne dziś metody diagnostyczne pozwalają na szybki sposób identyfikacji zmiany chorobowej oraz odpowiednią reakcję. Jedną z dokładniejszych i nowszych metod diagnostycznych jest histeroskopia macicy. Na czym polega ten zabieg? Czy jest bolesny i kiedy się go wykonuje?
Ból jest nieprzyjemnym, subiektywnym doznaniem zmysłowym i emocjonalnym związanym z uszkodzeniem tkanek lub struktur ciała. Stanowi on sygnał dla organizmu, ostrzegający przed niebezpieczeństwem lub alarmującym że coś się dzieje. W ciągu naszego życia ból towarzyszy nam wiele razy, jego przyczyny są różne. Jednym z częściej występujących są bóle mięśni. Czym mogą być spowodowane? Czy ból mięśni może się wiązać z chorobami?
Siemię lniane, znane również jako len zwyczajny, to roślina pochodząca z rodziny lnowatych. Siemię lniane jest cenione zarówno ze względu na swoje właściwości odżywcze, jak i kosmetyczne. Jak zatem włączyć siemię lniane do diety? Jakie są właściwości oraz działanie siemienia lnianego?
Chrom jest pierwiastkiem śladowym, który odgrywa ważną rolę w organizmie człowieka. Bierze udział w wielu procesach metabolicznych. Jakie są właściwości i działanie chromu? Jakie są objawy nadmiaru i niedoboru tego pierwiastka? Które produkty spożywcze są źródłem chromu?
Badania neuroelektrofizjologiczne odgrywają niezwykle istotną rolę w diagnostyce zaburzeń i schorzeń układu nerwowego. Są to badania pozwalające na nieinwazyjną ocenę czynności układu nerwowego, dzięki analizie zachodzących w mózgu zjawisk bioelektrycznych. Ze względu na swoją nieinwazyjność, badania takie mogą być stosowane zarówno do diagnostyki schorzeń jak i w monitorowaniu przebiegu choroby. Służą one także do oceny skuteczności leczenia. EEG, czyli elektroencefalografia, jest niezwykle istotnym badaniem służącym do oceny pracy mózgu. Kiedy zleca się badanie EEG? Jakich informacji dostarcza wynik badania elektroencefalografii?
Zakażenia grzybicze stanowią znaczną liczbę wszystkich infekcji. Mogą one dotyczyć skóry, błon śluzowych, a także narządów wewnętrznych. Przebiegają z różnym stopniem nasilenia, od łagodnych do ostrych. Aby odpowiednio dobrać leczenie ważne jest dokładne określenie rodzaju drobnoustroju, jaki zaatakował nasz organizm. Tu z pomocą przychodzą badania mykologiczne. Na czym polegają? Kiedy się je wykonuje i jak się do nich przygotować?
Bóle brzucha są bardzo częstą przyczyną zgłaszania się do gabinetu lekarskiego. Najczęściej wynikają z nieprawidłowości żywieniowych lub schorzeń układu pokarmowego. Mogą być również wywołane stresem czy małą aktywnością fizyczną. Złe samopoczucie wpływa bowiem na problemy gastryczne. Istotne jest, że bólów brzucha nie powinno się lekceważyć, gdyż mogą świadczyć o poważnych sytuacjach zdrowotnych.
Choć medycyna w XXI wieku jest bardzo dobrze rozwinięta, wciąż istnieją choroby czy schorzenia, które nie posiadają konkretnej przyczyny wystąpienia (wówczas nazywane są idiopatycznymi). Tak jest również w przypadku choroby Raynauda, czyli schorzenia wiążącego się ze skurczem naczyń krwionośnych. Nagły skurcz naczynia powoduje zaburzenia krążenia, szczególnie palców rąk i nóg, a także marznięcie małżowin usznych. Choć etiologia tej choroby nie jest w pełni znana, uważa się, że czynnikiem inicjującym jest m.in stres czy niska temperatura otoczenia. Jakie są objawy tej choroby Raynauda? Jak można ją leczyć?
Czarne stolce, nazywane inaczej smolistymi, często budzą niepokój pacjentów. Ich obecność może wskazywać m.in. na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego lub wynikać z zażywania preparatów żelaza czy bizmutu. Czy smoliste stolce powinny skłonić nas do wizyty u lekarza? Na jakie choroby mogą wskazywać? Na te pytania znajdziesz odpowiedź w poniższym tekście.
Kamica nerkowa zwana także kamicą moczową jest jedną z najczęściej występujących chorób narządów układu moczowo-płciowego. Jakie są przyczyny i objawy kamicy nerkowej? Jaką dietę stosować u osób cierpiących na to schorzenie?
Wodniak jądra (łac. hydrocele testis) to zmiana spowodowana pojawieniem się płynu surowiczego w osłonkach jądra. Najczęściej jest to niebolesna dolegliwość, przy której dochodzi do powiększenia obwodu jądra. Jakie są przyczyny powstawania hydrocele testis? I na czym polega leczenie wodniaka jądra?
Pojawienie się żółtego nalotu na języku niejednokrotnie budzi niepokój osoby, u której występuje. W większości przypadków nalot ten nie stanowi jednak sygnału do niepokoju. O czym więc może świadczyć żółty nalot na języku? W jaki sposób zapobiegać jego powstawaniu oraz jak radzić sobie z usunięciem żółtego nalotu na języku?
Ból przy oddawaniu moczu to bardzo niepokojący i nieprzyjemny objaw. Przyczyny pojawienia się bólu mogą być inne u kobiet i u mężczyzn. Co może być powodem bólu podczas oddawania moczu? Jak można sobie z tym poradzić? Na te pytania znajdziesz odpowiedź poniżej.
Nerwica natręctw należy do ciężkich zaburzeń psychicznych. Nieleczona może w znacznym stopniu utrudniać funkcjonowanie zarówno osobie dotkniętej tym schorzeniem, jak i osobom z jej najbliższego otoczenia. Na czym polega nerwica natręctw? W jaki sposób można radzić sobie z objawami tej choroby?
Zastrzyki antykoncepcyjne to jedna z metod antykoncepcji hormonalnej polegająca na podaniu substancji w zastrzyku domięśniowym. Jest to bardzo skuteczna oraz wygodna metoda antykoncepcji. Na czym dokładnie polega i jak działa? Jakie są wady i zalety zastrzyków antykoncepcyjnych?
Zaburzenia erekcji należą do najczęstszych zaburzeń seksualnych u mężczyzn. U około 3-17% mężczyzn do 50. roku życia stwierdza się problem impotencji. Jakie są najczęstsze przyczyny oraz objawy zaburzenia erekcji? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie impotencji?
Przyjście na świat dziecka wiąże się z ogromną zmianą w życiu rodziców. Pojawia się wiele obowiązków, którym należy sprostać. Jednym z nich jest dbanie o prawidłowy rozwój i dobrostan dziecka. W ocenie właściwego rozwoju dziecka pomaga lekarz, który już po narodzinach przeprowadza szczegółowe badanie noworodka. Aby upewnić się, że budowa czaszki u noworodka czy niemowlaka jest prawidłowa, lekarz bada m.in. obecność i wymiar ciemiączka. Czym właściwie jest ciemiączko? Jakie problemy może sygnalizować nieprawidłowo wyglądające ciemiączko? Kiedy właściwie zarasta ciemiączko u niemowlaka? Na te pytania znajdziesz odpowiedź poniżej.
Hemoglobina to białkowy składnik krwi, który zawiera żelazo i jest odpowiedzialny za transport tlenu do tkanek i narządów. Dla zachowania homeostazy w organizmie odpowiedni poziom hemoglobiny jest bardzo ważny. Co zatem oznacza niski poziom hemoglobiny? Jakie są przyczyny, objawy oraz normy hemoglobiny?
Choroby skóry, czyli dermatozy, są bardzo zróżnicowaną i wieloczynnikową grupą schorzeń. Leczenie najczęściej polega na skojarzeniu odpowiedniej pielęgnacji i farmakoterapii oraz dopasowaniu ich indywidualnie do pacjenta. Jakie są najczęstsze choroby skóry i ich objawy? Do jakiego lekarza zgłosić się z problemami skórnymi?
Kołatanie serca, określane również przez pacjentów jako palpitacja serca, to uczucie wzmożonej siły bicia serca, a czasami ucisku w klatce piersiowej. Może być symptomem wielu chorób, zarówno somatycznych jak i tych na tle nerwowym. Jakie są przyczyny kołatania serca? Czy można wyleczyć palpitacje serca?
Anemia sierpowata (niedokrwistość sierpowata) to nieuleczalna genetyczna choroba zagrażająca życiu pacjenta. W Polsce jest to choroba bardzo rzadka, występująca raz na 600 000 urodzeń. Schorzenie to może objawiać się na wiele sposobów. Jakie są przyczyny i objawy niedokrwistości sierpowatej? Jak przebiega leczenie osób ze stwierdzoną anemią sierpowatą?
Badanie EKG metodą Holtera to nieinwazyjne badanie, które pozwala na ciągłe monitorowanie pracy serca przez okres 24-48 godzin. Jest to jedna z najskuteczniejszych metod diagnostycznych, umożliwiająca wykrycie nieregularności rytmu serca oraz innych zaburzeń, które nie zawsze są zauważalne podczas standardowego badania EKG. Jak przygotować się do Holter EKG?
Okres niemowlęcy to czas dużych wyzwań. Przyszli rodzice często zmagają się z wieloma nieprzespanymi nocami, które spowodowane są różnymi przyczynami. W przypadku dzieci nieraz trudno jest zdiagnozować powód płaczu czy niepokoju. Jednym z nich może być kolka niemowlęca. Występowanie jej często powoduje u rodziców zmartwienie. Czy kolki u niemowlaka są niebezpieczne? W jaki sposób uniknąć kolki niemowlęcej?
Rak płuc to nowotwór złośliwy o złym rokowaniu. W Polsce jest drugim co do częstości występowania nowotworem zarówno u mężczyzn (zaraz po raku prostaty), jak i u kobiet (po raku piersi). Rak płuca najczęściej diagnozowany jest w zaawansowanym stadium, co dodatkowo utrudnia leczenie. W ostatnich latach wskaźnik 5-letniego przeżycia podniósł się jednak o kilka punktów procentowych. Powstawanie tego nowotworu w ok. 80-90% przypadkach jest silnie związane z paleniem papierosów, zarówno czynnym jak i biernym. Jakie są objawy raka płuca i w jaki sposób się go leczy?
Nadmierne owłosienie ciała u kobiet stanowi niekiedy poważny problem. Jest to związane zarówno ze sferą fizyczną, jak i również psychiczną płci żeńskiej. Jednym z powodów nadmiernego owłosienia ciała może być hirsutyzm, który występuje u około 5-10% kobiet. Na czym polega oraz jakie leczenie należy wdrożyć, aby ograniczyć nadmierne owłosienie ciała?
Zjawisko, w którym płynąca krew wywiera siłę nacisku na ściany tętnic nazywamy ciśnieniem. Dzięki niemu krew pompowana jest przez serce do wszystkich komórek w naszym ciele, zapewniając im odpowiednią ilość tlenu. W medycynie wyróżniamy dwie nieprawidłowości ciśnienia krwi - hipertensję oraz hipotonię. Czym jest hipotonia oraz jak się ją leczy?
Narkolepsja jest chorobą stosunkowo rzadko spotykaną w społeczeństwie. Ilość zachorowań w całej populacji ludzkości szacuje się na około 0,05%. Wskaźnik ten jest wyższy dla Japonii, gdzie narkolepsję stwierdza się u 0,15% społeczeństwa. Czym zatem jest narkolepsja? Jak należy leczyć nadmierną senność?
Zator płucny może stanowić zagrożenie życia. W przebiegu zatorowości płucnej dochodzi do zwężenia lub całkowitego zamknięcia światła tętnicy płucnej i/lub jej odgałęzień. Zatorowość płucna w połączeniu z zakrzepicą żył głębokich tworzą chorobę zakrzepowo-zatorową. Jak objawia się zator płucny? Co wpływa na jego powstawanie?
Szczękościsk jest sytuacją, w której dochodzi do częściowej lub całkowitej niemożności otwarcia jamy ustnej. Spowodowany jest przez nadmierny skurcz (lub nadmierne wzmożenie mięśniowe) mięśni stawu skroniowo-żuchwowego, do którego należą mięśnie skrzydłowe, mięsień skroniowy i mięsień żwacz. Taka sytuacja utrudnia funkcjonowanie oraz często powoduje ból nie tylko w okolicy żuchwy, ale także po pewnym czasie może powodować bóle głowy i bóle w okolicy mięśni karku. Czym może być spowodowany szczękościsk oraz jak sobie z nim radzić?
Grzybica skóry głowy jest chorobą zakaźną, wywoływaną przez grzyby należące do dermatofitów. Jednym z jej głównych objawów jest łuszczenie się skóry, któremu towarzyszy łamanie się lub wypadanie włosów. Jak skutecznie leczyć grzybicę skóry głowy? Czy nawrotom choroby można zapobiec?
Cynk jest jednym z mikroelementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wpływa m.in. na procesy odpornościowe oraz dobrą kondycję włosów, skóry i paznokci. Jakie są objawy niedoboru cynku u dzieci i w jaki sposób rozpoznać nadmiar tego pierwiastka w diecie? Czy cynk organiczny jest dobrze przyswajalny?
Homocysteina jest niezbędnym elementem budowy ludzkiego organizmu. Jej poziom zależy od wielu czynników między innymi: stanu fizjologicznego, nawyków żywieniowych oraz płci. Jakie są zatem wskazania do badania poziomu homocysteiny? Czy wysoki lub niski poziom homocysteiny może negatywnie wpłynąć na nasze zdrowie? Jakie są normy homocysteiny w surowicy krwi?
Wątroba stanowi jeden z narządów nieparzystych, zlokalizowanych w jamie brzusznej człowieka. Pełni wiele istotnych funkcji, a jej tkanki mają pewne zdolności regeneracyjne. Zdarza się jednak, że dochodzi do stłuszczenia wątroby. Pod wpływem jakich czynników dochodzi do rozwoju stłuszczenia wątroby? Jakie objawy daje taki stan oraz czy można go leczyć?
Kamica żółciowa to występowanie złogów utworzonych z wytrąconych elementów żółci w pęcherzyku żółciowym lub drogach żółciowych. Choroba ta w ⅔ przypadków przebiega bezobjawowo i znacząco częściej pojawia się u kobiet. Nieleczona może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak ostre zapalenie trzustki. Jak objawia się kamica żółciowa? Czy można ją wyleczyć farmakologicznie?
Kubeczki menstruacyjne wypierają obecnie popularne podpaski czy tampony. Wśród kobiet znajduje się wiele zwolenniczek ich stosowania, jednak nie brakuje także pań, które wolą pozostać przy zastosowaniu jednorazowych środków higienicznych podczas miesiączki. W jaki sposób prawidłowo korzystać z kubeczka menstruacyjnego? Jakie są wady i zalety tego typu produktu?
Słodziki są szeroko stosowanymi zamiennikami cukru, sięgamy po nie coraz częściej. Są świetną alternatywą dla osób chcących zrezygnować z sacharozy oraz wprowadzić nieco zdrowych nawyków do swojego życia. Ogólnie uważane są za bezpieczne, jednak nie wiadomo zbyt wiele na temat ich długoterminowego wpływu na zdrowie. W tym artykule nieco bliżej omówimy erytrytol. Czym jest? Czy jest to bezpieczny zamiennik cukru?
Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej jest zbiorem podstawowych zasad, które są niezbędne do utrzymania prawidłowej kondycji organizmu. Stosowanie jej wytycznych zmniejsza ryzyko zachorowania na wiele chorób metabolicznych. Czym jest piramida zdrowego żywienia i aktywności fizycznej? Jak czytać i posługiwać się piramidą?
Pląsawiczne, mimowolne ruchy, otępienie czy zaburzenia osobowości to jedne z cech charakterystycznych dla choroby Huntingtona. Czym jest choroba Huntingtona? Jakie są przyczyny i objawy tej dolegliwości? Czy pląsawicę Huntingtona można wyleczyć? Odpowiedź na te pytania znajdziesz w tekście poniżej.
Płonica to bakteryjna choroba zakaźna, na którą może zachorować każdy z nas. Lekarze częściej spotykają się z płonicą u dzieci, niż u osób dorosłych. Istnieje szereg charakterystycznych objawów, które świadczą o wystąpieniu tej choroby. Jakie są przyczyny zachorowań na płonicę oraz czy można się przed nimi uchronić? Jak rozpoznać chorobę oraz w jaki sposób można ją leczyć? Na te pytania znajdziesz odpowiedź poniżej.
We współczesnym świecie wiele osób zmaga się z nieustannym stresem, który wywołany jest przez szereg czynników życia codziennego. Nerwowość może być przyczyną wielu chorób, nie tylko psychicznych. W przypadku, gdy czynniki stresogenne działają nieustannie, a ludzki organizm nie radzi sobie z ich pokonaniem rozpoczyna się faza tzw. wyczerpania, co skutkuje różnymi dolegliwościami. Jedną z nich może być nerwica żołądka. Czym jest nerwica żołądka? Jak ją leczyć?
Badania poziomu elektrolitów to jedne z podstawowych badań kontrolnych zlecanych przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Wśród badań elektrolitowych wyróżnić można m.in. jonogram. Prawidłowy poziom elektrolitów jest niezbędny do zabezpieczenia podstawowych funkcji życiowych. Czym jest jonogram? Kiedy warto wykonać profil elektrolitowy? Jak interpretować wyniki badań?
Układ oddechowy człowieka jest nieustannie narażony na działanie szkodliwych substancji chemicznych, fizycznych oraz drobnoustrojów. W reakcji z tymi czynnikami pierwszą linię obrony stanowią różnego rodzaju mechanizmy obronne dróg oddechowych. Co jeśli zawiodą? Może wtedy dojść do rozwoju zapalenia płuc. Czym jest zapalenie płuc? Jak je leczyć? Czy może stanowić zagrożenie dla naszego zdrowia?
Prawdopodobnie każdy z nas, chociaż raz w życiu doświadczył senności po posiłku. Obfite posiłki, jedzenie tłustych potraw, czy przejadanie się – może skutkować chęcią przespania chociaż kilku minut w ciągu dnia. Czy senność po jedzeniu może świadczyć o chorobie? Jakie są możliwe przyczyny senności po posiłku?
Badania histologiczne mają ogromne znaczenie w medycynie, gdyż pomaga często w ustaleniu diagnozy i ocenie przebiegu procesu chorobowego. Czym dokładnie jest badanie histologiczne? W jakich przypadkach zalecane jest jego wykonanie oraz jak wygląda przebieg takiego badania?
Dostarczone do organizmu wraz z pożywieniem tłuszcze, to najbardziej skoncentrowane źródło energii, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, a także wielonienasyconych niezbędnych kwasów tłuszczowych (WNKT). Czym są kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6? Dlaczego należy zadbać o ich prawidłową obecność w diecie?
Niewielkie, bolesne zmiany pojawiające się w jamie ustnej to najczęściej afty. Tworzą się one w okolicy błon śluzowych dziąseł, języka i na wewnętrznej stronie policzka. Obecność aft utrudnia spożywanie posiłków i mówienie, z uwagi na sprawianie bólu. Choć zazwyczaj samoczynnie mijają po kilku dniach, mogą mieć tendencję do nawrotów. Skąd się właściwie biorą afty oraz jak im zapobiegać?
